დივიდენდის გადასახადი საქართველოში

საქართველოში მოქმედი საგადასახადო სისტემა ინვესტორებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე მიმზიდველია რეგიონში. 2017 წლიდან ქვეყანაში ამოქმედდა ე.წ. „ესტონური საგადასახადო მოდელი“, რომლის მიხედვითაც საწარმოს მოგების გადასახადი (15%) და დივიდენდის გადასახადი (5%) გადაიხდება მხოლოდ მოგების განაწილების მომენტში. ეს ნიშნავს, რომ სანამ კომპანია მიღებულ მოგებას რეინვესტირებას უკეთებს ბიზნესში — მაგალითად, ყიდულობს ახალ უძრავ ქონებას ან ახორციელებს არსებული ობიექტების რენოვაციას — იგი გათავისუფლებულია მოგების გადასახადისგან. მხოლოდ მაშინ, როდესაც კომპანიის დამფუძნებლები გადაწყვეტენ წმინდა მოგების დივიდენდის სახით გატანას, წარმოიშობა 5%-იანი დივიდენდის გადასახადის გადახდის ვალდებულება გადახდის წყაროსთან.

უძრავი ქონების სექტორში დივიდენდის გადასახადი მჭიდროდ უკავშირდება იმ სტრატეგიას, რომელსაც ინვესტორი ირჩევს. თუ ინვესტორი ქონებას ფიზიკური პირის სტატუსით ფლობს და აქირავებს მას საცხოვრებელი მიზნებისთვის, მას შეუძლია ისარგებლოს ალტერნატიული შეღავათიანი რეჟიმით და გადაიხადოს მხოლოდ 5%-იანი საშემოსავლო გადასახადი. თუმცა, მსხვილი პორტფელების, კომერციული უძრავი ქონების მართვის ან დეველოპერული პროექტების შემთხვევაში, ხშირად გამოიყენება შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება (შპს). ასეთ დროს, კომპანიის მიერ იჯარიდან ან ქონების რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავალი ექვემდებარება მოგების გადასახადს განაწილებისას (15%) და შემდგომ დივიდენდის დაბეგვრას (5%).

საგადასახადო და ფინანსური დაგეგმვისას ინვესტორებმა უნდა გაითვალისწინონ უძრავი ქონების შეძენის თანმდევი წესებიც. კერძოდ, პირველად ბაზარზე ბინის ან კომერციული ფართის შეძენისას, 18% VAT alltid (დღგ) ყოველთვის შედის დეველოპერის ფასში ახალაშენებულ ობიექტებზე. იურიდიული პირის მეშვეობით ყიდვისას, კომპანიას შესაძლებლობა აქვს ჩაითვალოს ან დაიბრუნოს აღნიშნული დღგ, რაც მნიშვნელოვან საგადასახადო ოპტიმიზაციას იძლევა დივიდენდების საბოლოო გაცემამდე.

გარდა ამისა, უცხოელი ინვესტორებისთვის, რომლებიც საქართველოს უძრავ ქონებაში დებენ კაპიტალს, საგადასახადო საკითხები ხშირად უკავშირდება რეზიდენტობის მიღებასა და საბანკო დაფინანსებას. უძრავი ქონების ინვესტიციით ბინადრობის უფლების მისაღებად მოითხოვება 150,000 აშშ დოლარის ზღვარი (ქონების საბაზრო ღირებულება უნდა დადასტურდეს აკრედიტებული შემფასებლის მიერ). პროექტის მასშტაბირებისას, თუ ინვესტორი იყენებს საბანკო კრედიტს, გათვალისწინებელია, რომ ქართულ ბანკებში დაფინანსებისთვის საჭიროა 30-40%-იანი თანამონაწილეობა (პირველადი შენატანი) 10-14%-იან საპროცენტო განაკვეთზე. ეს სესხის მომსახურების ხარჯები უშუალოდ მოქმედებს კომპანიის წმინდა მოგებაზე, საიდანაც შემდგომ ხდება 5%-იანი დივიდენდის გადასახადის გაანგარიშება.

საერთაშორისო ინვესტორებისთვის ასევე მნიშვნელოვანია ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმებები (DTAA), რომლებიც საქართველოს 50-ზე მეტ სახელმწიფოსთან აქვს გაფორმებული. ეს შეთანხმებები ხშირად იძლევა საშუალებას, საქართველოში გადახდილი 5%-იანი დივიდენდის გადასახადი ჩათვლილ იქნას ინვესტორის რეზიდენტობის ქვეყანაში, რაც გამორიცხავს კაპიტალის ორმაგ დაბეგვრას და ზრდის ინვესტიციის საერთო მომგებიანობას.