დროებითი ბინადრობის უფლება საქართველოში

დროებითი ბინადრობის უფლება საქართველოში წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე მიმზიდველ სამართლებრივ მექანიზმს უცხოელი ინვესტორებისთვის, მეწარმეებისთვის და ფიზიკური პირებისთვის, რომელთაც სურთ ქვეყანაში ხანგრძლივი ვადით ცხოვრება, ბიზნესის მართვა და კაპიტალის დაბანდება. საქართველოს მოქნილმა კანონმდებლობამ, დაბალმა საგადასახადო განაკვეთებმა და მარტივმა ბიუროკრატიულმა პროცედურებმა ქვეყანა განსაკუთრებით პოპულარული გახადა საერთაშორისო საზოგადოებაში. უძრავი ქონების შეძენა კი ბინადრობის ნებართვის მიღების ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული, საიმედო და მოთხოვნადი გზაა.

საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს, რომლებიც ახორციელებენ ინვესტიციას ადგილობრივ უძრავ ქონებაში, აქვთ სრული უფლება მოითხოვონ დროებითი ბინადრობის მოწმობა. ამ მიმართულებით მოქმედებს $150,000 აშშ დოლარის ზღვარი ბინადრობის უფლების მისაღებად უძრავი ქონების ინვესტიციით. აღნიშნული თანხა გულისხმობს აკრედიტებული დამოუკიდებელი აუდიტორის ან სერტიფიცირებული შემფასებლის მიერ ქონების საბაზრო ღირებულების ოფიციალურ შეფასებას. ინვესტორს აქვს სრული თავისუფლება აირჩიოს ნებისმიერი ტიპის უძრავი ქონება — ეს შეიძლება იყოს საცხოვრებელი ბინა, კერძო სახლი, ვილა, კომერციული ფართი ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი. გარდა ამისა, დასაშვებია რამდენიმე შედარებით მცირე ობიექტის შეძენაც, თუკი მათი ჯამური საბაზრო ღირებულება გადააჭარბებს კანონით დადგენილ მინიმალურ ზღვარს.

უძრავი ქონების ბაზარზე ინვესტირებისას უცხოელი მყიდველებისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საგადასახადო გარემოსა და ფასწარმოქმნის სპეციფიკის ცოდნა. პირველად ბაზარზე, დეველოპერისგან ახალაშენებულ ბინებში 18%-იანი დღგ ყოველთვის შედის დეველოპერის მიერ გამოცხადებულ საბოლოო ფასში. ეს გამჭვირვალე მიდგომა უცხოელ ინვესტორებს იცავს მოულოდნელი დამატებითი ხარჯებისგან და საშუალებას აძლევს მათ ზუსტად დაგეგმონ საკუთარი საინვესტიციო ბიუჯეტი. მეორად ბაზარზე ფიზიკურ პირებს შორის გარიგებისას დღგ საერთოდ არ გამოიყენება, თუმცა ახალაშენებული საცხოვრებელი კომპლექსები მაინც მაღალი მოთხოვნით სარგებლობს თანამედროვე ინფრასტრუქტურის, მართვის სერვისებისა და მაღალი ლიკვიდობის გამო.

იმ ინვესტორებისთვის, რომელთაც არ სურთ მთლიანი თანხის ერთიანად გადახდა ან სურთ ფინანსური ლევერიჯის გამოყენება, ქართული საბანკო სექტორი სთავაზობს საკმაოდ მოქნილ იპოთეკურ პროდუქტებს. ქართული საბანკო დაფინანსების მისაღებად უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს სჭირდებათ 30-40% პირველადი შენატანი (down payment), ხოლო საპროცენტო განაკვეთები ჩვეულებრივ შეადგენს 10-14%-ს წლიურად, არჩეული ვალუტისა და კონკრეტული ბანკის პირობების შესაბამისად. ეს ინვესტორებს აძლევს საშუალებას, მინიმალური საკუთარი კაპიტალით შეიძინონ მაღალხარისხიანი ქონება და ამავდროულად დააკმაყოფილონ ბინადრობის უფლების მისაღებად საჭირო კრიტერიუმები.

ბინადრობის უფლების გაფორმების პროცედურა გამოირჩევა მაღალი ეფექტურობით. მას შემდეგ, რაც უძრავი ქონების საკუთრების უფლება დარეგისტრირდება იუსტიციის სახლში და მომზადდება ქონების ოფიციალური შეფასების აქტი, განაცხადი ბინადრობის უფლებაზე ბარდება სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოში. განხილვის ვადები მერყეობს 10-დან 30 კალენდარულ დღემდე, არჩეული მომსახურების ტარიფის მიხედვით. განაცხადის დადებითად დაკმაყოფილების შემთხვევაში, აპლიკანტს გადაეცემა ელექტრონული ბინადრობის მოწმობა (e-Residency card).

დროებითი ბინადრობის სტატუსი მფლობელს ანიჭებს უამრავ უპირატესობას: საქართველოში უვიზოდ და შეუფერხებლად შემოსვლისა და დარჩენის უფლებას, ადგილობრივი საბანკო და ფინანსური სერვისებით სრულფასოვნად სარგებლობას, ასევე ოჯახის წევრებისთვის (მეუღლე და არასრულწლოვანი შვილები) ბინადრობის სტატუსის გამარტივებული წესით მიღების შესაძლებლობას. სტატუსი თავდაპირველად გაიცემა 1 წლის ვადით და მისი გაგრძელება შესაძლებელია ყოველწლიურად, თუ ინვესტორი ინარჩუნებს უძრავ ქონებას. 5 წლის განმავლობაში სტატუსის უწყვეტად ფლობის შემდეგ, ინვესტორს უფლება აქვს განაცხადი გააკეთოს მუდმივი ბინადრობის უფლების მოპოვებაზე.