RUSTAVELI PROPERTIES
Georgia vs

Gürcistan'da Satın Alma - Kiralama

Gürcistan'da gayrimenkul yatırımı ve kiralama stratejilerini maliyet, vergi, oturum izni ve getiri açısından karşılaştırın. Uzman analizini inceleyin.

Gürcistan gayrimenkul piyasası, son on yılda bölgesel bir merkez haline gelmiştir. Yatırımcılar ve yabancı yerleşikler için satın alma veya kiralama kararı kritik bir finansal dönüm noktasıdır. Bu karar sadece bütçeye değil, aynı zamanda uzun vadeli ikamet planlarına ve portföy çeşitlendirme hedeflerine bağlıdır.

Tiflis ve Batum gibi şehirlerde metrekare fiyatları hala Avrupa ortalamasına göre rekabetçidir. Kiralık konut piyasası ise özellikle dijital göçebeler ve turistler sayesinde oldukça dinamiktir. Bu makalede her iki seçeneğin mali yükümlülüklerini ve sunduğu avantajları detaylandırıyoruz.

Stratejik olarak satın alma işlemi mülkiyet güvenliği ve pasif gelir sağlarken, kiralama seçeneği esneklik sunar. Karar verme sürecinde vergi oranları, oturum izni eşikleri ve piyasa likiditesi belirleyici faktörlerdir. Mevcut piyasa koşullarında iki yolu da rasyonel verilerle analiz ediyoruz.

Genel Bakış ve Piyasa Dinamikleri

Gürcistan piyasası liberal ekonomik politikalarla yönetilmektedir. Gayrimenkul edinimi yabancılar için oldukça basit prosedürlere sahiptir. Satın alma işlemi genellikle tapu dairesinde tek bir günde tamamlanabilir.

Kiralama piyasası ise daha çok kısa ve orta vadeli sözleşmeler üzerine kuruludur. Uzun süreli konaklamalarda kira kontratları genellikle bir yıllık yapılır. Piyasa hem yerel talepten hem de yoğun uluslararası ilgiden beslenmektedir.

Karar Verme Sürecindeki Tereddütler

Yatırımcılar genellikle döviz kuru dalgalanmalarından ve siyasi risklerden endişe duyarlar. Ancak Gürcistan'ın gayrimenkul sektörü dolar bazlı fiyatlandırma eğilimindedir. Bu durum yerel para birimi devalüasyonuna karşı bir koruma sağlar.

Kiralama tarafında ise fiyat artış hızı bazen kiracıları zorlayabilir. Özellikle popüler bölgelerde yıllık kira artışları standart enflasyonun üzerine çıkabilmektedir. Bu durum uzun vadeli yerleşenler için satın almayı daha cazip kılmaktadır.

Satış ve Kira Fiyat Seviyeleri

Tiflis merkezinde metrekare fiyatları bölgesine göre 1.200 USD ile 3.500 USD arasında değişmektedir. Yeni inşa edilen projelerde fiyatlar genellikle KDV dahil olarak sunulur. Batum sahil hattında ise fiyatlar turizm odaklı projelerde yoğunlaşmaktadır.

Kira fiyatları ise şehir merkezinde bir yatak odalı daire için 500 USD ile 1.200 USD bandındadır. Getiri oranları bölgeye göre farklılık gösterse de kira çarpanları birçok gelişmiş ülkeye göre daha düşüktür. Bu da yatırımın kendini amorti etme süresini kısaltmaktadır.

Kira Getirisi ve Verimlilik

Gürcistan'da brüt kira getirisi yıllık %8 ile %12 arasında seyretmektedir. Bu oranlar dünya genelindeki ortalamaların oldukça üzerindedir. Özellikle kısa dönemli kiralama platformları üzerinden işletilen mülklerde getiri daha da yükselebilir.

Kiralayanlar için maliyet sadece aylık ödemeden ibaretken, ev sahipleri için yönetim giderleri mevcuttur. Ancak yüksek talep nedeniyle boş kalma süreleri düşüktür. Tiflis merkezi ve Batum kıyı şeridi en yüksek verimin alındığı noktalardır.

Vergi Yükümlülükleri ve Oranlar

Gayrimenkul sahipliğinde vergi sistemi oldukça şeffaftır. Bireysel kiralamalardan elde edilen gelir genellikle %5 oranında vergilendirilir. Eğer mülk iki yıldan fazla elde tutulursa satış karından alınan vergi sıfırlanabilir.

Yeni inşaatlar için uygulanan %18 KDV oranı genellikle geliştirici fiyatına dahil edilmiştir. Alıcı ek bir KDV faturası ile karşılaşmaz. Emlak vergisi ise hane halkı gelirine ve mülkün değerine göre değişkenlik gösterir ancak çok düşüktür.

Sermaye Değer Artış Potansiyeli

Gürcistan mülk değerleri son beş yılda istikrarlı bir artış göstermiştir. Şehirleşme ve turizm artışı fiyatları yukarı çekmeye devam etmektedir. Yatırımcılar kira gelirinin yanı sıra ciddi bir değer artış kazancı elde edebilirler.

Kiralayan taraf için bu değer artışı aslında gelecekteki kira maliyetlerinin artması anlamına gelir. Gayrimenkul sahibi olanlar ise enflasyona karşı varlıklarını korumuş olurlar. Bölgesel gelişim projeleri değer artışını tetikleyen ana unsurlardır.

Kira Geliri Stratejileri

Kira geliri elde etmek isteyen ev sahipleri için iki ana yol vardır. Uzun dönemli kiralama istikrar sağlarken, kısa dönemli turist kiralamaları toplam kazancı artırır. Gürcistan'da profesyonel mülk yönetim şirketleri bu süreci kolaylaştırır.

Kiralama yapanlar için ise bu durum bir gider kalemidir. Yatırımcı için ise kira geliri yerel masrafları karşılamak için ideal bir pasif kaynaktır. Mülkün konumu hedef kitleyi ve dolayısıyla yıllık ortalama doluluk oranını belirler.

Satın Alma Masrafları

Gürcistan'da gayrimenkul alım maliyetleri dünya standartlarına göre minimalisttir. Noter ve tapu tescil ücretleri toplam 100 USD ile 300 USD arasında değişmektedir. Aracı kurum komisyonlarını genellikle satıcı tarafı karşılar.

Kiralama aşamasında ise depozito ve ilk ayın kirası önceden ödenir. Kiracıların ek bir emlakçı komisyonu ödemesi genellikle beklenmez. Bu düşük giriş maliyetleri her iki taraf için de finansal bir avantajdır.

Mülk Sahipliği ve Kullanım Giderleri

Mülk sahipleri için yıllık bakım masrafları ve aidatlar düşüktür. Ortak alan giderleri lüks komplekslerde dahi metrekare başına 1-2 USD seviyesindedir. Şehir merkezindeki eski binalarda ise aidat sistemi daha az düzenlidir.

Kiracılar genellikle sadece elektrik, su, internet gibi kullanım bedellerinden sorumludur. Bazı durumlarda bina aidatı da kiracıya yansıtılabilir. Isınma maliyetleri kış aylarında bütçeyi etkileyen ana gider kalemidir.

Yabancılar İçin Mülk Edinimi

Gürcistan vatandaşı olmayanlar tarım arazileri hariç her türlü mülkü satın alabilir. Alım prosedürü için sadece bir giriş pasaportu yeterlidir. Süreç hızlı ve bürokrasiden arındırılmış durumdadır.

Satın alma işlemi için yerel banka hesabı açmak zorunlu değildir ancak kolaylık sağlar. Ödemeler nakit veya banka transferi yoluyla yapılabilir. Kiralama tarafında da benzer bir serbestlik söz konusudur.

Yatırım Yoluyla Oturum İzni

Gayrimenkul satın almanın en büyük avantajlarından biri oturum hakkıdır. En az 150.000 USD değerinde mülk satın alan yabancılar kısa dönemli oturum iznine başvurabilir. Bu izin aile üyelerini de kapsayabilir.

Kiralama yoluyla oturum almak mümkün değildir. Oturum izni sahibi olmak ülkede kalış süresini sınırsız hale getirir ve bazı bankacılık kolaylıkları sağlar. Bu durum yatırım yapmayı kiralama karşısında stratejik olarak öne çıkarır.

Yaşam Maliyetleri Karşılaştırması

Gürcistan'da yaşam maliyeti genel olarak Batı Avrupa'ya kıyasla %40-50 daha düşüktür. Gıda, toplu taşıma ve sosyal aktiviteler oldukça ekonomiktir. Ev sahibi olanlar için bu durum yaşam standardını yükseltir.

Kiralık evde yaşayanlar için kira, toplam aylık giderin %40'ından fazlasını oluşturabilir. Ev satın almak bu kalıcı gideri ortadan kaldırarak finansal özgürlüğe katkı yapar. Altyapı hizmetleri ise her geçen yıl iyileşme göstermektedir.

Enflasyon ve Fiyat Etkileri

Ülkedeki enflasyon oranı bazen çift hanelere ulaşabilmektedir. Gayrimenkul sahipliği enflasyona karşı doğal bir koruma kalkanıdır. Mülk fiyatları ve kira bedelleri genellikle döviz bazında ayarlandığı için alım gücü korunur.

Kiracı olanlar için yüksek enflasyon, kira artış dönemlerinde baskı yaratır. Sabit bir mülk taksiti veya tapulu bir eve sahip olmak bütçe disiplini sağlar. Yatırımcılar enflasyonist ortamlarda reel varlık tutmanın avantajını kullanırlar.

Döviz Kuru Etkisi

Lari (GEL) zaman zaman dalgalanma yaşasa da gayrimenkul piyasası büyük ölçüde Amerikan Doları (USD) üzerinden döner. Satış ilanları ve sözleşmeler genellikle dolara sabitlenmiştir. Bu durum yabancı alıcılar için işlem kolaylığı sağlar.

Kiralamalar yasal olarak Lari üzerinden yapılmak zorundadır ancak fiyat genellikle dolar endeksli belirlenir. Bu durum kiracılar için kur riski taşıyabilir. Ev sahipleri ise gelirlerini dolar bazında normalize ederek riski yönetirler.

Ekonomik Büyüme ve Gelecek

Gürcistan ekonomisi turizm, lojistik ve hizmet sektörüyle büyümektedir. AB adaylık süreci ve stratejik konumu piyasayı desteklemektedir. Ekonomik büyüme doğrudan mülk değerlerine yansımaktadır.

Büyüyen bir ekonomide kiracı kalmak yerine mülk sahibi olmak daha mantıklıdır. Talep arttıkça arzın kısıtlı olduğu merkezi bölgelerde fiyatlar yukarı yönlü hareket eder. Yatırımcılar uzun dönemli projeksiyonda kazançlı çıkmaktadır.

Nüfus ve Demografik Hareketler

Tiflis, ülkenin nüfusunun yaklaşık üçte birine ev sahipliği yapmaktadır. Kırsaldan şehre göç ve yabancı çalışanların gelişi konut talebini canlı tutar. Nüfus yoğunluğu özellikle küçük dairelerin (stüdyo, 1+1) likiditesini artırır.

Kiralık piyasası genç nüfus ve expat topluluğu sayesinde süreklilik arz eder. Mülk alanlar için bu geniş kitle potansiyel müşteri tabanıdır. Kiralayanlar ise bu yoğun rekabet nedeniyle iyi konumlarda ev bulmakta zorlanabilir.

Turizm Sektörü ve Kısa Vadeli Kiralama

Gürcistan yılda nüfusunun iki katından fazla turist ağırlayan bir ülkedir. Turizm artışı kısa vadeli kiralama platformlarının (Airbnb gibi) karlılığını artırmaktadır. Ev sahipleri bu sayede geleneksel kiralamadan çok daha fazla kazanabilir.

Bir bölge turistikleştikçe kira fiyatları hızla yükselir. Bu durum yerel kiracıları merkezin dışına itebilir. Yatırımcılar için ise turistik bölgeler geri dönüşü en hızlı bölgelerdir.

Altyapı Gelişmeleri ve Değer Artışı

Hükümetin yol, köprü ve havalimanı yatırımları mülklerin değerini doğrudan etkiler. Yeni metro istasyonları veya çevre yolları açılan bölgelerde fiyatlar %20-30 oranında artış gösterebilir. Altyapı gelişimini takip eden yatırımcılar fırsatları önceden yakalar.

Kiralama yapanlar gelişmiş altyapıya sahip bölgelerde yüksek kira ödemek durumundadır. Ancak mülk sahibi olanlar bu altyapı gelişiminden mülk değeri artışıyla faydalanır. Şehir planlaması modern standartlara evrilmektedir.

İnşaat Kalitesi ve Standartlar

Gürcistan'da yeni inşa edilen binalar modern Avrupa standartlarına yaklaşmaktadır. Enerji verimliliği ve deprem yönetmeliği konularında denetimler sıkılaşmıştır. Eski Sovyet dönemi binaları ise hala geniş bir yer kaplar ancak bakım maliyetleri yüksektir.

Satın alırken yeni binaları tercih etmek işletme giderlerini düşürür. Kiracılar için de izolasyonu iyi olan binalar fatura tasarrufu sağlar. İnşaat kalitesi mülkün gelecekteki satış değerini belirleyen temel unsurdur.

Piyasa Likiditesi

Gayrimenkul likiditesi mülkün konumuna ve fiyatına göre değişir. Tiflis ve Batum'un merkezi yerlerindeki standart daireler hızlıca nakde çevrilebilir. Lüks segment mülklerin satışı daha uzun sürebilir.

Kiralama piyasası son derece likittir; bir daire genellikle birkaç hafta içinde kiralanabilir. Satın alanlar için çıkış stratejisi planlamak önemlidir. Doğru fiyatlanmış mülkler Gürcistan piyasasında atıl kalmaz.

Yeniden Satış Süreleri

Ortalama bir mülkün satış süresi piyasa koşullarına bağlı olarak 2 ile 6 ay arasındadır. Kurumsal yatırımcıların ilgisi bu süreci bazen hızlandırır. Mülkün durumu ve hukuki temizliği hızı belirleyen faktörlerdir.

Kiralama kararı verenler ise kontrat sonunda kolayca yer değiştirebilir. Ancak her taşınma ciddi bir maliyet ve zaman kaybıdır. Yatırımcılar sabit kalmanın ve varlık değerlemesinin avantajını kullanırlar.

Karşılaşılabilecek Olası Riskler

Jeopolitik konum nedeniyle bölgesel gerilimler piyasaya risk unsuru olarak yansıyabilir. Ayrıca inşaatı tamamlanmamış projelerden alım yapmak teslimat riskleri taşıyabilir. Güvenilir geliştiricilerle çalışmak bu riski minimalize eder.

Kiralama tarafında ise mülk sahibinin evi satma kararı vermesi veya beklenmedik kira artışları risk oluşturur. Hukuki süreçlerin yavaş işlemesi bazı durumlarda taraflar arasında uyuşmazlıklara yol açabilir. Sigorta yaptırmak mülk sahipleri için tavsiye edilir.

Yatırımcılar İçin Fırsatlar

Gelişmekte olan bölgelerde arsa ve proje aşamasından alım yapmak en büyük kazanç kapısıdır. Ayrıca kentsel dönüşüm alanlarındaki eski binalar ileride değerli yeni projelere dönüşebilir. Digital Nomad vizesi gibi programlar yabancı talebini sürekli kılmaktadır.

Yenilikçi finansman modelleri ve taksitli ödeme seçenekleri satın almayı kolaylaştırır. Kiralama yapanlar için ise sezonluk fiyat düşüşlerini takip etmek fırsat yaratabilir. Gürcistan uzun vadeli portföy için hala "erken aşama" fırsatları sunmaktadır.

Yatırımcı Profili ve Uygunluk

Eğer sermaye koruması ve yüksek kira geliri arıyorsanız, satın alma sizin için idealdir. Özellikle 150.000 USD ve üzeri bütçesi olanlar için oturum izni büyük bir artı değerdir. Kalıcı yerleşmeyi düşünen aileler için satın alma finansal huzur sağlar.

Daha kısa süreli görevler için ülkede bulunanlar veya sermayesini işine yönlendirmek isteyenler kiralama yapmalıdır. Karar verirken nakit akışı analizi ve fırsat maliyeti hesabı yapılmalıdır. Her iki profil için de Gürcistan esnek seçenekler sunmaktadır.

Karşılaştırma tabloları

Genel Karşılaştırma Matrisi
KriterSatın AlmaKiralama
Finansal TaahhütYüksek (Sermaye Gerekir)Düşük (Aylık Ödeme)
EsneklikDüşük (Satış Süreci)Yüksek (Taşınma Kolaylığı)
Oturum İzniEvet (150.000 USD+)Hayır
Varlık SahipliğiEvet (Tapu Garantisi)Hayır
Bakım SorumluluğuMülk SahibindeSınırlı (Kiracı Kullanımı)
Vergi EtkisiEmlak ve Gelir VergisiSadece Kira Ödemesi
Vergi Karşılaştırması
Vergi TürüMülk SahibiKiracı
Kira Gelir Vergisi%5 (Bireysel)Yok
Emlak Vergisi%0-1 (Gelire Bağlı)Yok
Sermaye Kazancı Vergisi%0-20 (Tutma Süresine Bağlı)Yok
Damga VergisiYokYok
Katma Değer Vergisi (KDV)%18 (Yeni Projelerde Fiyata Dahil)Yok
Belediye HarçlarıÇok DüşükYok
Gayrimenkul Parametreleri
ParametreSatın AlmaKiralama
Yıllık Getiri Oranı%8 - %12Yok (Gider)
Amortisman Süresi8 - 12 YılYok
Emlakçı KomisyonuGenellikle Satıcı ÖderGenellikle Ödenmez
Tapu HarcıSabit (100-300 USD)Yok
İşletme GideriYıllık Bakım EklenirSadece Faturalar
Tadilat İmkanıSınırsızEv Sahibi İzniyle
Yaşam Maliyeti Etkisi
Gider KalemiSahip Olma DurumuKiralama Durumu
Barınma MaliyetiSıfır (Nakit Alım)Yüksek (Aylık Sabit)
AidatDüzenli ÖdemeAnlaşmaya Bağlı
Elektrik/Su/İnternetKullanıcı ÖderKullanıcı Öder
Mülk SigortasıOpsiyonel (Tavsiye Edilir)Zorunlu Değil
Güvenlik/ResepsiyonAidat İçindeKira/Aidat İçinde
Acil OnarımlarMülk Sahibi ÖderEv Sahibi Öder
Yaşam Kalitesi Faktörleri
FaktörSatın AlmaKiralama
Güvence HissiYüksek (Kalıcı)Düşük (Kontrat Süreli)
Konum SeçimiSınırlı (Bütçe Odaklı)Geniş (Mevsimlik)
Sosyal HaklarOturum İzniyle MevcutTurist Haklarıyla Sınırlı
Eşya DurumuGenellikle Eşyasız/YarımGenellikle Tam Eşyalı
Uzun Vade PlanıİdealZor
Topluluk EntegrasyonuDaha HızlıYavaş
Yatırım Analizi
GöstergeSatın AlmaKiralama
Enflasyon KorumasıGüçlüZayıf (Maliyet Artışı)
Likidite HızıOrtaHızlı
Döviz Kuruna DuyarlılıkDüşük (Varlık Dolar Bazlı)Yüksek (Gider Dolar Bazlı)
Portföy DeğeriArtış EğilimliSabit Kayıp
Mülkiyet HaklarıAnayasal GüvenceSözleşme Güvencesi
Yönetim ZahmetiMülk Yönetimi GerekebilirZahmetsiz

Sık sorulan sorular

Gürcistan'da yabancılar mülk satın alabilir mi?

Evet, yabancılar Gürcistan'da bireysel veya tüzel kişilik olarak mülk satın alabilirler. Tek kısıtlama tarım arazilerinin yabancılara satışıdır.

Mülk alımı için ne kadar bütçe gerekir?

Küçük bir stüdyo daire için Tiflis'te 40.000 USD'den başlayan fiyatlar mevcuttur. Lüks projeler ve oturum izni için 150.000 USD ve üzeri önerilir.

KDV oranı gayrimenkul fiyatlarına dahil midir?

Evet, geliştiriciler tarafından satılan yeni inşaat projelerinde %18 KDV oranı her zaman liste fiyatına dahil olarak belirtilir.

Oturum izni almak için alt limit nedir?

Gayrimenkul yatırımı yoluyla kısa süreli oturum izni alabilmek için mülk değerinin en az 150.000 USD olması şarttır.

Kira vergisi ne kadar ve kim öder?

Kira geliri üzerinden alınan standart vergi oranı %5'tir. Bu vergiyi kiralayan mülk sahibi ödemekle yükümlüdür.

Alım satım işlemleri ne kadar sürer?

Gürcistan'da tapu tescil işlemleri oldukça hızlıdır. Gerekli evraklarla aynı gün veya en fazla 4 iş günü içinde tamamlanabilir.

Emlak vergisi yüksek mi?

Hayır, Gürcistan'da emlak vergisi hane halkının yıllık gelirine bağlıdır ve genellikle yıllık 100 USD ile 600 USD arasında değişen sembolik rakamlardır.

Kira kontratları ne kadar süreli yapılır?

Genellikle sözleşmeler 6 aylık veya 1 yıllık yapılır. Tarafların anlaşması durumunda bu süre uzatılabilir.

Dövizle kira ödemek yasal mı?

Yasal olarak tüm ödemeler Lari (GEL) üzerinden yapılmalıdır. Ancak kontratlarda değerleme genellikle USD bazında sabitlenir.

Evi kiraya vermek karlı mı?

Yıllık %10 civarında brüt kira getirisiyle Gürcistan, dünyadaki en karlı kira pazarlarından biri olarak kabul edilir.

Satın alırken tapu dairesine gitmek şart mı?

Hayır, mülk alımı noter onaylı bir vekaletname aracılığıyla uzaktan da gerçekleştirilebilir.

Tapu işlemlerinde gizli ücretler var mı?

Hayır, Gürcistan şeffaf bir sisteme sahiptir. Sadece resmi kayıt ücretleri ödenir ve bunlar oldukça düşüktür.

Kiralık evlerde aidat kime aittir?

Bu durum taraflar arasındaki anlaşmaya bağlıdır. Genellikle binanın temel bakım aidatları fiyata dahil edilir ancak ekstra hizmetler kiracıya aittir.

Gürcistan gayrimenkulleri değer kazanıyor mu?

Son yıllarda talep artışı ve inşaat maliyetlerindeki yükseliş nedeniyle mülk değerleri yıllık bazda %10-20 oranında değer kazanmaktadır.

İnşaat halindeki projelerden ev alınır mı?

Güvenilir geliştiricilerden beyaz karkas veya anahtar teslim aşamasındaki projelerden alım yapmak yüksek prim potansiyeli sunar.

Batum kiralama için daha mı iyi?

Batum özellikle tatil sezonunda (yaz ayları) çok yüksek günlük kira getirileri sunar. Tiflis ise yıl boyu istikrarlı uzun dönem talep görür.

Hukuki bir sorun yaşarsam ne yapmalıyım?

Gayrimenkul uyuşmazlıkları Gürcistan hukukuna tabidir. Profesyonel bir avukat yardımıyla sözleşmelerinizi hazırlatmanız güvenliğinizi pekiştirir.

Ev sahipleri için boş kalma riski nedir?

Merkezi bölgelerde yenilenmiş daireler için boş kalma süresi ortalama 15 gündür. Talep arzın önündedir.

Ödemeler banka yoluyla mı yapılmalı?

Evet, şeffaflık ve güvenlik adına ödemelerin banka transferi ile yapılması ve makbuzunun saklanması şiddetle önerilir.

Kiraladığım evden erkenden çıkabilir miyim?

Sözleşmede belirtilen ihbar süresine (genellikle 1 ay) uyarak ve depozito şartlarına sadık kalarak çıkış yapabilirsiniz.

Gürcistan'ı seçin, eğer…

Elinizde yeterli sermaye varsa ve 3-5 yıldan uzun süre Gürcistan'da kalmayı planlıyorsanız satın alma kesinlikle daha karlıdır. Hem kira ödemekten kurtulur hem de mülkünüzün değer artışından faydalanırsınız. Ayrıca oturum izni avantajıyla hukuki statünüzü sağlamlaştırırsınız.

Diğer destinasyonu seçin, eğer…

Kısa süreli iş görevleri veya piyasayı test etmek için ülkede bulunuyorsanız kiralama yapmak mantıklıdır. Kiralama size farklı bölgeleri deneyimleme esnekliği verir ve büyük bir sermayeyi bağlamamanızı sağlar. Ancak uzun vadede artan kiralar bütçenizi zorlayabilir.

Hangi profil?

Yatırımcılar için %10 getiri oranı satın almayı bir zorunluluk haline getirmektedir. Dijital göçebeler ve geçici çalışanlar için kiralama daha uygundur. 150.000 USD üstü bütçesi olan herkes için stratejik tercih satın alma olmalıdır.