უძრავი ქონების შეძენის პროცესი საქართველოში

საქართველოში უძრავი ქონების შეძენის პროცესი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი, გამჭვირვალე და სწრაფია. ქვეყანაში მოქმედი ლიბერალური ეკონომიკური პოლიტიკისა და ეფექტური სახელმწიფო სერვისების წყალობით, უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს აქვთ ზუსტად იგივე უფლებები საცხოვრებელი თუ კომერციული უძრავი ქონების შეძენისას, რაც საქართველოს მოქალაქეებს (ერთადერთი გამოკლისია სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა, რომლის ყიდვაც მხოლოდ საქართველოს მოქალაქეებსა და ადგილობრივ კომპანიებს შეუძლიათ). მთელი პროცესი ხშირად სულ რამდენიმე საათში სრულდება, რაც იუსტიციის სახლისა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გამართული მუშაობის დამსახურებაა.

უძრავი ქონების შეძენის პირველი ეტაპი სასურველი ობიექტის შერჩევა და მისი სამართლებრივი სტატუსის გადამოწმებაა. საჯარო რეესტრის ამონაწერი ხელმისაწვდომია ონლაინ რეჟიმში ნებისმიერი დაინტერესებული პირისთვის. ამონაწერის მეშვეობით მარტივად შეგიძლიათ შეამოწმოთ, ვინ არის ქონების ნამდვილი მესაკუთრე, ადევს თუ არა ობიექტს ყადაღა, იპოთეკა, საგადასახადო გირავნობა ან რაიმე სხვა სახის სამართლებრივი შეზღუდვა. ეს გამჭვირვალე სისტემა თითქმის ნულამდე ამცირებს თაღლითობისა და გაურკვევლობების რისკებს.

პირველად ბაზარზე, ანუ დეველოპერული კომპანიებისგან ახალაშენებული უძრავი ქონების შეძენისას, მნიშვნელოვანია იცოდეთ, რომ 18%-იანი დამატებული ღირებულების გადასახადი (დღგ) ყოველთვის უკვე ჩართულია დეველოპერის მიერ შეთავაზებულ ოფიციალურ ფასში. ეს მყიდველს ათავისუფლებს მოულოდნელი დამატებითი საგადასახადო ხარჯებისგან. დეველოპერთან ტრანზაქციისას, მშენებლობის პროცესში ფორმდება ნასყიდობის წინარე ხელშეკრულება, ხოლო პროექტის დასრულებისა და შენობის ექსპლუატაციაში მიღების შემდეგ ფორმდება ძირითადი ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც დარეგისტრირდება საკუთრების უფლება.

მეორად ბაზარზე ბინის შეძენისას პროცედურა კიდევ უფრო სწრაფი და მარტივია. მყიდველი და გამყიდველი მიდიან იუსტიციის სახლში ან ნოტარიუსთან, სადაც ხელს აწერენ ნასყიდობის ხელშეკრულებას. საკუთრების უფლების რეგისტრაცია ხდება იმავე დღეს (დაჩქარებული მომსახურებით) ან 4 სამუშაო დღის ვადაში, სტანდარტული სახელმწიფო ბაჟის გადახდის საფუძველზე. უცხოელ მყიდველებს რეგისტრაციისთვის მხოლოდ მოქმედი საზღვარგარეთის პასპორტი სჭირდებათ, ხოლო ხელშეკრულება ითარგმნება მათთვის გასაგებ ენაზე.

იმ შემთხვევაში, თუ მყიდველს სურს საბანკო დაფინანსების გამოყენება, ქართული კომერციული ბანკები სთავაზობენ იპოთეკურ სესხებს როგორც ადგილობრივ, ისე უცხოელ კლიენტებს. ქართული ბანკებისგან დაფინანსების მიღებისას საჭიროა 30-40%-იანი თანამონაწილეობა (პირველადი შენატანი), ხოლო იპოთეკური სესხის საპროცენტო განაკვეთები, ვალუტისა და მსესხებლის პროფილის მიხედვით, ძირითადად 10-14%-ის ფარგლებში მერყეობს. სესხის დამტკიცებისთვის ბანკი ახორციელებს ქონების ოფიციალურ შეფასებასა და შემოსავლების დადასტურებას.

საქართველოში უძრავ ქონებაში ინვესტიცია ასევე იძლევა ქვეყანაში ლეგალურად ცხოვრების შესაძლებლობას. კანონმდებლობის თანახმად, 150,000 აშშ დოლარის (USD) ზღვარი უძრავი ქონების შეძენისას წარმოადგენს მინიმალურ ოდენობას, რაც უცხო ქვეყნის მოქალაქეს აძლევს უფლებას მოითხოვოს მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვა. ქონების საბაზრო ღირებულება უნდა დადასტურდეს აკრედიტებული დამოუკიდებელი შემფასებლის მიერ. ბინადრობის უფლება გაიცემა 1 წლის ვადით და მისი გაგრძელება შესაძლებელია ყოველწლიურად, ქონების ფლობის პერიოდში.

შემაჯამებლად, საქართველოში უძრავი ქონების შეძენის პროცესი გამოირჩევა მინიმალური ბიუროკრატიული ბარიერებით, მაღალი უსაფრთხოებითა და მოქნილი პირობებით, რაც მას ძალზე მიმზიდველს ხდის როგორც პირადი საცხოვრებლის მაძიებლებისთვის, ისე საერთაშორისო ინვესტორებისთვის.