სრული საკუთრების უფლება (Freehold)

სრული საკუთრების უფლება (Freehold) წარმოადგენს უძრავი ქონების ფლობის ყველაზე სრულყოფილ, მყარ და უვადო სამართლებრივ ფორმას საქართველოში. ფრიჰოლდის მფლობელს გააჩნია სრული და განუსაზღვრელი ვადით საკუთრების უფლება როგორც უშუალოდ შენობა-ნაგებობაზე ან აპარტამენტზე, ასევე იმ მიწის ნაკვეთზე, რომელზეც ეს ქონება მდებარეობს. იჯარისგან (Leasehold) განსხვავებით, სადაც მფლობელობა შეზღუდულია დროის გარკვეული პერიოდით და საჭიროებს ხელშეკრულების პერიოდულ განახლებას, ფრიჰოლდი მესაკუთრეს ანიჭებს აბსოლუტურ უფლებამოსილებას განკარგოს, გააქირაოს, იპოთეკით დატვირთოს, გაყიდოს ან მემკვიდრეობით გადასცეს თავისი უძრავი ქონება ყოველგვარი მესამე პირების ნებართვის გარეშე.

საქართველოს უძრავი ქონების ბაზარი გამოირჩევა განსაკუთრებულად ლიბერალური საკანონმდებლო ბაზით, რაც საერთაშორისო ინვესტორებისთვის დამატებით სტიმულს ქმნის. უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს საქართველოში სრული საკუთრების უფლებით შეუძლიათ შეიძინონ ნებისმიერი ტიპის საცხოვრებელი თუ კომერციული უძრავი ქონება, მათ შორის ბინები, ვილები, ოფისები და სასტუმროს ტიპის აპარტამენტები. ერთადერთი სამართლებრივი შეზღუდვა, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობით დაწესებულია უცხოელებისთვის, ეხება სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთებს. თუმცა, არასასოფლო-სამეურნეო სტატუსის მქონე მიწაზე და მასზე განთავსებულ ქონებაზე უცხოელებს აქვთ ზუსტად ისეთივე სრული უფლებები, როგორიც საქართველოს მოქალაქეებს.

ახალაშენებულ საცხოვრებელ კომპლექსებში ბინის შეძენისას მნიშვნელოვანია ფასწარმოქმნის თავისებურებების გათვალისწინება. საქართველოში დეველოპერებისგან პირველად ბაზარზე უძრავი ქონების ყიდვისას, 18% დღგ (დამატებული ღირებულების გადასახადი) ყოველთვის უკვე ჩართულია დეველოპერის მიერ შეთავაზებულ ოფიციალურ ფასში. ეს პრინციპი უზრუნველყოფს ფინანსურ გამჭვირვალობას, რადგან მყიდველს არ უწევს დამატებითი გადასახადების დაფარვა ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებისას. დეველოპერის მიერ მითითებული კვადრატული მეტრის ღირებულება საბოლოოა და უკვე მოიცავს კანონით გათვალისწინებულ ყველა საგადასახადო ვალდებულებას.

ფრიჰოლდ უძრავ ქონებაში ინვესტიცია ასევე წარმოადგენს საქართველოში ლეგალურად ცხოვრებისა და ბინადრობის უფლების მიღების პირდაპირ საფუძველს. მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, $150,000 აშშ დოლარი წარმოადგენს მინიმალურ ზღვარს ინვესტიციით ბინადრობის უფლების მისაღებად უძრავი ქონების შეძენის გზით. ამ სტატუსის მოსაპოვებლად, ქონების საბაზრო ღირებულება უნდა დადასტურდეს აკრედიტებული დამოუკიდებელი შემფასებლის მიერ მომზადებული დასკვნით. $150,000 აშშ დოლარის ან მეტი ღირებულების ქონების მფლობელსა და მისი ოჯახის წევრებს (მეუღლე და არასრულწლოვანი შვილები) ეძლევათ მოკლევადიანი ბინადრობის მოწმობა, რომელიც ყოველწლიურად გრძელდება ქონების საკუთრებაში შენარჩუნების პირობით.

უძრავი ქონების შესაძენად მყიდველებს შეუძლიათ ისარგებლონ ადგილობრივი საბანკო სექტორის მომსახურებით. ქართულ ბანკებში დაფინანსებისთვის საჭიროა 30-40% პირველადი შენატანი, ხოლო საპროცენტო განაკვეთები ჩვეულებრივ მერყეობს 10-14%-ის ფარგლებში. იპოთეკური სესხები გაიცემა როგორც ეროვნულ ვალუტაში (ლარი), ისე უცხოურ ვალუტაში (აშშ დოლარი ან ევრო). საბანკო დაფინანსების მისაღებად განმცხადებელმა უნდა წარადგინოს შემოსავლების დამადასტურებელი საბუთები, ხოლო შეძენილი უძრავი ქონება თავად წარმოადგენს სესხის უზრუნველყოფის საგანს.

საკუთრების უფლების რეგისტრაციის პროცესი საქართველოში მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფი და ეფექტურია. იუსტიციის სახლსა და საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში ქონების გადაფორმება მიმდინარეობს რამდენიმე საათიდან ოთხ სამუშაო დღემდე ვადებში, მინიმალური ბიუროკრატიით. ელექტრონული რეესტრის სისტემა გამორიცხავს თაღლითობის რისკებს და უზრუნველყოფს მესაკუთრის უფლებების სრულ დაცვას. ეს გარემოებები საქართველოს უძრავი ქონების ბაზარს ხდის უკიდურესად მიმზიდველს როგორც საცხოვრებლად, ისე ინვესტიციების განსახორციელებლად.