უძრავი ქონების რეგისტრაციის საფასური

საქართველოში უძრავი ქონების ყიდვა-გაყიდვისა და საკუთრების უფლების გადაცემის პროცესი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფი, გამჭვირვალე და მარტივია. უძრავი ქონების რეგისტრაციის საფასური წარმოადგენს სავალდებულო სახელმწიფო გადასახადს, რომელსაც მყიდველი ან მხარეები იხდიან საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში (NAPR). სწორედ საჯარო რეესტრში გაფორმებული ჩანაწერი ანიჭებს პირს საკუთრების სრულფასოვან იურიდიულ ძალას. პროცედურა ხორციელდება იუსტიციის სახლებში ან საზოგადოებრივ ცენტრებში, სადაც განაცხადის შეტანა და დოკუმენტაციის დამუშავება რამდენიმე წუთშია შესაძლებელი.

საჯარო რეესტრის საფასურის ოდენობა დამოკიდებულია რეგისტრაციის სისწრაფეზე. მყიდველს აქვს შესაძლებლობა აირჩიოს სტანდარტული 4 სამუშაო დღის ვადა ან დაჩქარებული მომსახურება (მაგალითად, იმავე დღეს ან 1-2 სამუშაო დღეში). უძრავი ქონების ტრანზაქციებზე საქართველოში არ მოქმედებს ქონების გადაცემის სახელმწიფო გადასახადი (Property Transfer Tax), რაც ქვეყნის უძრავი ქონების ბაზარს განსაკუთრებით მიმზიდველს ხდის საერთაშორისო ინვესტორებისთვის. შესაბამისად, ერთადერთი აუცილებელი ადმინისტრაციული ხარჯი უშუალოდ რეგისტრაციის ფიქსირებული საფასურია.

ახალაშენებული უძრავი ქონების პირველად ბაზარზე შეძენისას მნიშვნელოვანია გავითვალისწინოთ საგადასახადო ნიუანსები. დეველოპერულ პროექტებში წარმოდგენილ საბოლოო ფასში ყოველთვის შედის 18%-იანი დღგ (დამატებული ღირებულების გადასახადი). ეს ნიშნავს, რომ მყიდველს არ უწევს დამატებითი ფარული გადასახადების გადახდა ბინის ჩაბარებისას ან საკუთრებაში რეგისტრაციის დროს. პირველად ბაზარზე ბინის ყიდვისას, დეველოპერი უზრუნველყოფს პირველად რეგისტრაციას ან აძლევს მყიდველს შესაბამის დოკუმენტაციას საჯარო რეესტრში წარსადგენად.

თუ უძრავი ქონების შეძენა ხორციელდება საბანკო დაფინანსებით ან იპოთეკური სესხით, რეგისტრაციის პროცესს ემატება იპოთეკის ხელშეკრულების რეგისტრაციაც საჯარო რეესტრში. ქართული ბანკების მიერ დაფინანსების მიღებისას საჭიროა 30-40%-იანი თანამონაწილეობა (პირველადი შენატანი), ხოლო საპროცენტო განაკვეთები მერყეობს 10-14%-ის ფარგლებში. ასეთ დროს საჯარო რეესტრში ერთდროულად რეგისტრირდება როგორც მყიდველის საკუთრების უფლება, ასევე ბანკის იპოთეკური უფლება ქონებაზე.

საერთაშორისო ინვესტორებისთვის უძრავი ქონების შეძენა საქართველოში ხშირად დაკავშირებულია ქვეყანაში ბინადრობის ნებართვის მიღებასთან. მოქმედი რეგულაციებით, $150,000 USD threshold for residency by real estate investment - უძრავი ქონების საინვესტიციო გზით ბინადრობის უფლების მისაღებად დაწესებულია 150,000 აშშ დოლარის ზღვარი. აღნიშნული ღირებულების უძრავი ქონების ოფიციალურად დარეგისტრირებისა და აკრედიტებული ექსპერტის მიერ შეფასების შემდეგ, მესაკუთრეს აქვს უფლება შეიტანოს განაცხადი საინვესტიციო ბინადრობის მოწმობაზე.

შემაჯამებლად, საქართველოს უძრავი ქონების ბაზარზე რეგისტრაციის პროცედურა მაქსიმალურად მარტივი და ბიუროკრატიისგან თავისუფალია. რეგისტრაციის საფასური არის ხელმისაწვდომი, ხოლო პროცესის სრული გამჭვირვალობა უზრუნველყოფს მყიდველისა და ინვესტორის უფლებების მაღალ დაცულობას.