უძრავი ქონების რეგისტრაცია საქართველოში

საქართველოში უძრავი ქონების რეგისტრაციის სისტემა მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტური, გამჭვირვალე და სწრაფია. საკუთრების უფლების გაფორმებას ახორციელებს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, ხოლო განაცხადის ჩაბარება შესაძლებელია იუსტიციის სახლებში ან საზოგადოებრივ ცენტრებში ქვეყნის მასშტაბით. პროცესი მაქსიმალურად გამარტივებულია და მინიმალურ ბიუროკრატიას მოითხოვს, რაც საქართველოს უძრავი ქონების ბაზარს განსაკუთრებით მიმზიდველს ხდის როგორც ადგილობრივი, ისე უცხოელი ინვესტორებისთვის.

უძრავი ქონების ყიდვა-გაყიდვისას ნასყიდობის ხელშეკრულება ფორმდება უშუალოდ იუსტიციის სახლში ან ნოტარიუსთან. რეგისტრაციისთვის საჭიროა მხოლოდ მყიდველისა და გამყიდველის პირადობის დამადასტურებელი მოწმობები ან პასპორტი და უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი. უცხოეთის მოქალაქეებს შეუძლიათ უძრავი ქონების შეძენა იმავე პირობებით, რაცითაც საქართველოს მოქალაქეებს, ყოველგვარი დამატებითი შეზღუდვების გარეშე, გარდა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთებისა, რომელთა შეძენაც უცხოელებისთვის კანონით შეზღუდულია.

ახალაშენებულ პროექტებში დეველოპერისგან ბინის შეძენისას მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ 18% VAT (დღგ) ყოველთვის უკვე ჩართულია დეველოპერის მიერ შეთავაზებულ საბოლოო ფასში. ეს მყიდველს ათავისუფლებს ფარული საგადასახადო ხარჯებისგან. პროექტის მშენებლობის პროცესში ხშირად ფორმდება მომავალი საკუთრების უფლების რეგისტრაცია, ხოლო მშენებლობის დასრულებისა და ექსპლუატაციაში მიღების შემდეგ – საბოლოო საკუთრების უფლების გაფორმება.

უძრავი ქონების შეძენისას საბანკო დაფინანსებით სარგებლობაც საკმაოდ გავრცელებული პრაქტიკაა. ქართულ ბანკებში დაფინანსება მოითხოვს 30-40% პირველად შენატანს, 10-14%-იან საპროცენტო განაკვეთით. საბანკო იპოთეკის რეგისტრაცია პირდაპირ საჯარო რეესტრში ხორციელდება უძრავი ქონების საკუთრებაში გადაფორმებასთან ერთად, რაც უზრუნველყოფს პროცესის მაღალ სანდოობასა და გამჭვირვალობას.

უძრავი ქონების რეგისტრაცია ასევე მჭიდროდ არის დაკავშირებული საინვესტიციო ბინადრობის უფლების მიღებასთან. მოქმედი კანონმდებლობით, $150,000 USD threshold განისაზღვრება უძრავი ქონების ინვესტიციით ბინადრობის უფლების მისაღებად. ამ შემთხვევაში, საჯარო რეესტრის ამონაწერი და აკრედიტებული ამფასებლის დასკვნა წარმოადგენს ძირითად დოკუმენტს ბინადრობის განაცხადის წარდგენისას.

საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის პროცედურა შეიძლება განხორციელდეს იმავე დღეს, 1 სამუშაო დღეში ან სტანდარტულ 4 სამუშაო დღეში. ყველა მონაცემი ინახება ელექტრონულ ბაზაში და საჯარო რეესტრის განახლებული ამონაწერი ხელმისაწვდომია ონლაინ რეჟიმში, რაც გამორიცხავს გაყალბების რისკებს.