Gürcistan'da Vergi Mukimliği: Stratejik Avantajlar ve Başvuru Süreçleri

Gürcistan yasalarına göre bir bireyin vergi mukimi kabul edilmesi, o bireyin mali yükümlülüklerinin Gürcistan Vergi Kanunu çerçevesinde düzenlenmesi anlamına gelir. Gürcistan, toprak bazlı vergi sistemi uygular. Bu sistem, bireylerin yalnızca Gürcistan kaynaklı gelirleri üzerinden vergilendirilmesini esas alır. Yurt dışındaki kira gelirleri, temettüler veya sermaye kazançları, belirli koşullar altında Gürcistan'da vergiden istisnadır. Bu durum, dijital göçebeler ve uluslararası portföy yöneticileri için büyük bir avantaj sağlar.

Bir takvim yılı (1 Ocak - 31 Aralık) içerisinde Gürcistan topraklarında kesintili veya kesintisiz olarak toplamda gün geçiren her birey, otomatik olarak o yıl için Gürcistan vergi mukimi sayılır. Gün sayımı, ülkeye giriş ve çıkış damgalarına göre yapılır. Bu statü her yıl için ayrı ayrı değerlendirilir. Eğer mukimlik belgesi (Tax Residency Certificate) isteniyorsa, Maliye Bakanlığı'na resmi başvuru yapılması zorunludur.

Yüksek Net Değerli Birey (High Net Worth Individual) programı, Gürcistan'da kalma mecburiyeti olmadan vergi mukimi olmanızı sağlar. Bu statü için iki temel şarttan biri karşılanmalıdır:

1. Dünya genelindeki varlıkların toplam değerinin üzerinde olması.

2. Son üç yılın her birinde yıllık gelirin üzerinde olması.

Ek olarak, adayların Gürcistan'da oturum iznine sahip olması veya yıllık Gürcistan kaynaklı gelirinin üzerinde olduğunu kanıtlaması gerekir. Bu program, küresel hareket kabiliyetini korumak isteyen yatırımcılar için tasarlanmıştır.

Gürcistan, mikro ve küçük ölçekli girişimciler için dünyanın en düşük vergi oranlarından birini sunar. Şahıs şirketi (Individual Entrepreneur) kuran ve yıllık cirosu altında kalan bireyler, vergi idaresine başvurarak 'Küçük İşletme Statusü' alabilirler. Bu statü ile ciro üzerinden vergi oranı sadece olarak uygulanır. Eğer ciro bu sınırı aşarsa, oran seviyesine çıkar. Bu rejim, yazılım geliştiriciler, danışmanlar ve tasarımcılar için idealdir.

Gürcistan'da standart kişisel gelir vergisi oranı düz seviyesindedir. Ancak, temettü ve faiz gelirleri üzerinden alınan vergi oranı sadece 'tir. Çoğu durumda, Gürcistan kaynaklı olmayan pasif gelirler (emekli maaşları dahil) vergi dışıdır. Kurumlar vergisi konusunda ise Gürcistan, 'Estonya Modeli'ni uygular; yani dağıtılmayan ve şirkette tutulan karlar üzerinden vergi alınmaz.

Yatırım yoluyla oturum izni almak isteyenler için alt sınır tutarındaki gayrimenkul alımıdır. Gayrimenkul piyasasında dikkat edilmesi gereken en kritik teknik detay KDV'dir. Gürcistan yasalarına göre, yeni inşa edilmiş (off-plan veya yeni bitmiş) tüm konut ve ticari mülklerde fiyata oranında KDV dahildir. Geliştiriciler genellikle ilan ettikleri fiyata bu vergiyi dahil ederler, ancak sözleşme imzalamadan önce KDV'nin ödendiği teyit edilmelidir. İkinci el satışlarda KDV doğmaz.

Gürcistan'ın halihazırda aralarında AB ülkeleri, Türkiye ve Birleşik Krallık'ın da bulunduğu ülke ile çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması vardır. Bu anlaşmalar, bir gelirin iki farklı ülkede birden vergilendirilmesini engeller. Vergi mukimliği belgesi alan bireyler, bu anlaşmalardan yararlanarak ana ülkelerindeki vergi yükünü yasal olarak minimize edebilirler. Gürcistan, OECD'nin otomatik bilgi paylaşımı (CRS) standartlarına uyum sürecindedir.

Gürcistan vergi mukimi belgesi almak için şu adımlar izlenmelidir:

1. Vergi Kimlik Numarası (TIN) Alımı: Yerel vergi dairesine (Revenue Service) başvurularak şahsen veya vekaletle alınır.

2. Kategori Seçimi: 183 gün kuralı veya HNWI programından hangisine başvurulacağı belirlenir.

3. Belge Toplama: Gelir beyanları, banka dökümleri veya mülk tapuları hazırlanır.

4. Elektronik Başvuru: RS.ge portalı üzerinden belgeler yüklenir.

5. İnceleme Süreci: Vergi dairesi başvuruyu yaklaşık hafta içinde sonuçlandırır.

6. Sertifika Teslimi: Onaylanan sertifika dijital formatta veya ıslak imzalı olarak temin edilir.

Başvuru türüne göre değişmekle birlikte genel liste şöyledir:

• Geçerli pasaportun noter onaylı Gürcüce tercümesi.
• Gelir kanıtları (son 3 yıllık banka dökümleri veya iş sözleşmeleri).
• Dünya genelindeki varlıkları gösteren mali müşavir onaylı rapor (HNWI için).
• Gürcistan'daki oturum izni kartı (varsa).
• Vekaletname (eğer süreç bir temsilci aracılığıyla yürütülüyorsa).
• Konut sahipliği belgesi veya kira sözleşmesi.

Yatırımcıların en çok yaptığı hata, Gürcistan'da vergi mukimi olmanın otomatik olarak eski ülkedeki vergi yükümlülüğünü bitirdiğini sanmaktır. Kendi ülkenizin 'çıkış vergisi' (exit tax) kurallarını kontrol etmelisiniz. Bir diğer risk, Gürcistan kaynaklı gelir ile yabancı kaynaklı gelir ayrımının yanlış yapılmasıdır. Örneğin, Gürcistan'da fiziksel olarak yaşarken uzaktan bir yabancı şirkete verilen danışmanlık hizmeti, bazı iç yargı kararlarına göre 'Gürcistan kaynaklı gelir' olarak yorumlanabilir ve vergiye tabi tutulabilir.