თანასაკუთრება

თანასაკუთრება წარმოადგენს სამართლებრივ მდგომარეობას, როდესაც უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლება ერთდროულად რამდენიმე ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს ეკუთვნის. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მიხედვით, თანასაკუთრება შეიძლება იყოს წილობრივი ან საზიარო. წილობრივი თანასაკუთრების დროს თითოეული მესაკუთრის წილი მკაფიოდ არის განსაზღვრული (მაგალითად, 1/2, 1/4 ან პროცენტული გადანაწილება), ხოლო საზიარო თანასაკუთრებისას წილები წინასწარ არ არის გამოყოფილი, რაც ყველაზე ხშირად მეუღლეთა თანასაკუთრებისას გვხვდება.

საქართველოს უძრავი ქონების ბაზარზე თანასაკუთრების მოდელი განსაკუთრებით პოპულარულია საინვესტიციო კუთხით. ინვესტორები ხშირად აერთიანებენ კაპიტალს მაღალი შემოსავლიანობის მქონე აქტივების შესასყიდად, როგორიცაა სასტუმროს ტიპის აპარტამენტები თბილისში, ბათუმში, გუდაურსა თუ ბაკურიანში. ეს საშუალებას აძლევს მცირე და საშუალო ინვესტორებს შევიდნენ მსხვილ პროექტებში და მიიღონ იჯარიდან დივიდენდები საკუთარი წილის პროპორციულად.

დეველოპერულ სექტორში ახალაშენებული უძრავი ქონების თანასაკუთრებით შეძენისას მნიშვნელოვანია ფინანსური დეტალების გათვალისწინება. საქართველოში პირველად ბაზარზე დეველოპერის ფასში ყოველთვის შედის 18%-იანი დღგ (დამატებული ღირებულების გადასახადი), რაც თანამესაკუთრეებმა წინასწარ უნდა გაითვალისწინონ საერთო ბიუჯეტისა და თითოეული მხარის შენატანის დაანგარიშებისას.

თუ თანამესაკუთრეები ქონების შეძენას საბანკო კრედიტით გეგმავენ, გასათვალისწინებელია ადგილობრივი საბანკო სექტორის მოთხოვნები. ქართული ბანკების მიერ დაფინანსების მისაღებად საჭიროა 30-40%-იანი თანამონაწილეობა (პირველადი შენატანი), ხოლო საპროცენტო განაკვეთები ჩვეულებრივ მერყეობს 10-14%-ის ფარგლებში. ასეთ დროს ბანკები განიხილავენ ყველა თანამესაკუთრის ფინანსურ საიმედოობას და ხშირად მოითხოვენ მათ ჩართვას თანასესხებლის სტატუსით.

საინვესტიციო იმიგრაციის კუთხით, საქართველოში მოქმედებს კანონმდებლობა, რომლის მიხედვითაც უძრავი ქონების ინვესტიციით ბინადრობის უფლების მისაღებად დაწესებულია $150,000 აშშ დოლარის threshold (მინიმალური ზღვარი). თანასაკუთრების შემთხვევაში, ბინადრობის უფლების მოპოვება თითოეულ თანამესაკუთრეს შეუძლია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მისი კუთვნილი წილის საბაზრო ღირებულება ინდივიდუალურად აკმაყოფილებს ამ $150,000 აშშ დოლარის მოთხოვნას.

თანასაკუთრებაში არსებული ქონების განკარგვა და მართვა მოითხოვს ყველა მესაკუთრის თანხმობას. წილის გაყიდვის შემთხვევაში, საქართველოს კანონმდებლობით, სხვა თანამესაკუთრეებს სარგებლობენ შესყიდვის უპირატესი უფლებით. შესაბამისად, მესაკუთრემ თავისი წილი ჯერ სხვებს უნდა შესთავაზოს იმავე ფასად და პირობებით, და მხოლოდ მათი უარის შემდეგ აქვს უფლება გაყიდოს იგი მესამე პირზე.