მეურნე

ქართულ სინამდვილესა და უძრავი ქონების ბაზარზე ტერმინი „მეურნე“ ტრადიციულად აღნიშნავს პირს, რომელიც მართავს და განაგებს სასოფლო-სამეურნეო თუ აგრო-სამრეწველო დანიშნულების ქონებას. თანამედროვე ეკონომიკურ კონტექსტში მეურნე შეიძლება იყოს როგორც მცირე საოჯახო მარნისა და კარ-მიდამოს მფლობელი, ისე მსხვილი აგროტურისტული კომპლექსისა თუ ფერმერული მეურნეობის მმართველი. საქართველოს რეგიონებში, განსაკუთრებით კახეთში, ქართლში, იმერეთსა და აჭარაში, მეურნეობა მჭიდროდ არის დაკავშირებული მიწის ნაკვეთების, საცხოვრებელი სახლებისა და დამხმარე ნაგებობების ერთობლიობასთან.

უძრავი ქონების შეძენისას მნიშვნელოვანია სასოფლო-სამეურნეო და არასასოფლო-სამეურნეო მიწის სტატუსის მკაფიო გამიჯვნა. საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობით, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის პირდაპირი საკუთრების უფლება მხოლოდ საქართველოს მოქალაქეებსა და საქართველოში რეგისტრირებულ იმ იურიდიულ პირებს აქვთ, რომელთა პარტნიორებიც საქართველოს მოქალაქეები არიან. უცხოელ ინვესტორებს, რომელთაც სურთ გახდნენ მეურნეები საქართველოში, შეუძლიათ ისარგებლონ მიწის სტატუსის ცვლილების (არასასოფლო-სამეურნეოდ გარდაქმნის) პროცედურით ან განახორციელონ სპეციალური საინვესტიციო პროექტები, რომლებიც სახელმწიფო კომისიის მიერ დასტურდება.

საინვესტიციო თვალსაზრისით, სასოფლო და აგრო-ქონება საქართველოში სულ უფრო მიმზიდველი ხდება, განსაკუთრებით აგროტურიზმის, ღვინის ტურიზმისა და ეკოლოგიურად სუფთა პროდუქტების წარმოების ბუმის ფონზე. ბევრი ინვესტორი ყიდულობს არსებულ მეურნეობებს ან ცარიელ მიწის ნაკვეთებს თანამედროვე ეკო-სასტუმროებისა და მარნების მოსაწყობად. უცხოელი ინვესტორებისთვის დამატებითი სტიმულია საქართველოს საინვესტიციო გარემო. კერძოდ, საქართველოს კანონმდებლობით, უძრავი ქონების შეძენით ბინადრობის უფლების მისაღებად დაწესებულია 150,000 აშშ დოლარის ზღვარი. ამ ღირებულების ან მეტი თანხის უძრავი ქონების შეძენის შემთხვევაში, ინვესტორს აქვს უფლება მოითხოვოს მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვა.

რაც შეეხება პირველად ბაზარსა და დეველოპერულ პროექტებს, რომლებიც ხშირად მოიცავს აგრო-ჰაბებსა და კოტეჯურ დასახლებებს, მნიშვნელოვანია საგადასახადო ასპექტების ცოდნა. საქართველოში დეველოპერული კომპანიების მიერ შეთავაზებულ ახალაშენებულ უძრავ ქონებაზე 18%-იანი დღგ (დამატებული ღირებულების გადასახადი) ყოველთვის უკვე ჩართულია დეველოპერის მიერ გამოცხადებულ საბოლოო გასაყიდ ფასში, რაც მყიდველს ათავისუფლებს ფარული საგადასახადო დანამატებისგან.

მეურნეობის ან საცხოვრებელი ქონების შეძენისას საბანკო დაფინანსების მექანიზმებიც აქტიურად გამოიყენება. ქართული კომერციული ბანკები უძრავი ქონების შესაძენად იპოთეკურ სესხებს გაცემენ გარკვეული სტანდარტული პირობებით. საბანკო დაფინანსების მისაღებად მყიდველს ჩვეულებრივ მოეთხოვება 30-40%-იანი თანამონაწილეობა (წინასწარი შენატანი), ხოლო საპროცენტო განაკვეთები ძირითადად მერყეობს 10-14%-ის ფარგლებში, სესხის ვალუტისა და მსესხებლის შემოსავლების სტრუქტურის მიხედვით. სწორედ ეს ფინანსური ინსტრუმენტები აძლევს საშუალებას როგორც ადგილობრივ, ისე საერთაშორისო ინვესტორებს, ეფექტურად დაგეგმონ თავიანთი კაპიტალი და გახდნენ წარმატებული მეურნეები საქართველოში.