Rezervasyon Ücreti
Holding Deposit · Rezervasyon Depozitosu · Yer Ayırtma Ücreti
Definition
Rezervasyon ücreti, bir gayrimenkulün belirli bir süre boyunca (genellikle 7-14 gün) piyasadan çekilmesi ve fiyatın sabitlenmesi amacıyla alıcı tarafından satıcıya veya geliştiriciye ödenen ön ödemedir. Bu tutar, nihai satış bedelinden düşülür ve alıcının satın alma niyetini resmileştirir.
In detail
Rezervasyon Ücretinin Mahiyeti
Gürcistan gayrimenkul piyasasında Rezervasyon Ücreti (Reservation Fee), alım-satım sürecinin ilk aşamasını temsil eder. Temel işlevi, mülkün başka bir alıcıya satılmasını engellemek ve üzerinde anlaşılan satış fiyatını dondurmaktır. Genellikle hukuki bir ön sözleşme (Preliminary Agreement) öncesinde ödenir.
Hukuki Çerçeve ve Süreç
1. Ödeme Miktarı: Gürcistan'da bu miktar standart bir yasa ile belirlenmemiş olsa da, genellikle {{data:reservation_fee_range}} arasında değişmektedir. Lüks segment projelerde bu rakam sabit bir miktar (örneğin 1.000 USD) olarak belirlenebilir.
2. Süre: Rezervasyon genellikle 10 ila 15 takvim günü için geçerlidir. Bu süre zarfında alıcının avukatı mülkün tapu kaydını (Public Registry) inceleyebilir ve nihai satış sözleşmesi hazırlanır.
3. Mahsup Edilme: Ödenen tutar, Gayrimenkul Satış Sözleşmesi (SPA) imzalandığında toplam satış bedelinden mahsup edilir.
İade Koşulları ve Cayma
Rezervasyon ücretinin en kritik noktası iade edilebilirliğidir. Gürcistan hukukunda, taraflar aksini belirtmedikçe, alıcı vazgeçerse bu ücret genellikle iade edilmez. Ancak, mülkte hukuki bir engel çıkması veya geliştiricinin taahhütlerini yerine getirememesi durumunda iade zorunludur. Bu nedenle, rezervasyon makbuzunda 'iade şartlarının' açıkça belirtilmesi hayati önem taşır.
Vergilendirme Notu
Gürcistan'da yeni inşa edilen mülkler için uygulanan %18 KDV, rezervasyon ücreti dahil toplam satış bedeli üzerinden hesaplanır ve genellikle liste fiyatına dahildir. Rezervasyon ödemesi yapıldığında, bu işlemin mali kaydı tutulmalı ve KDV dahil son fatura aşamasında dikkate alınmalıdır.
Georgian context
Gürcistan'da yabancı yatırımcılar için rezervasyon ücreti, oturum izni sürecinde kritik bir başlangıç noktasıdır. Yatırım yoluyla kısa süreli oturum izni alabilmek için mülk değerinin en az 150.000 USD olması gerekir. Rezervasyon aşamasında yapılan ödemeler, Public Registry (Kamu Sicili) üzerinde resmi mülkiyet değişikliği gerçekleşene kadar yatırım eşiği hesaplamasında 'ödenmiş miktar' olarak kabul edilmez. Ayrıca, banka transferi yapılırken açıklama kısmına mülk detaylarının ve 'Rezervasyon Ücreti' ibaresinin yazılması, paranın kaynağının kanıtlanması (AML prosedürleri) açısından elzemdir.
Real example
Bir yatırımcı, Tiflis'te 160.000 USD değerinde bir daire seçer. Geliştirici, mülkü 10 gün boyunca rezerve etmek için 2.000 USD rezervasyon ücreti talep eder. Yatırımcı bu tutarı öder ve mülk piyasadan kaldırılır. 10 gün sonra ana sözleşme imzalandığında, alıcının ödemesi gereken bakiye 158.000 USD'ye iner. Eğer alıcı sebepsiz yere alımdan vazgeçerse, ödenen 2.000 USD satıcıda kalır.
Common mistakes
- ×İade şartlarını içeren yazılı bir makbuz veya mini sözleşme almadan ödeme yapmak.
- ×Rezervasyon ücretinin toplam fiyattan düşüleceğini sözlü teyit edip yazılı protokole eklememek.
- ×Parayı şirket hesabı yerine doğrudan temsilcinin şahsi hesabına göndermek.
- ×Rezervasyon süresi dolmadan hukuki inceleme (due diligence) sürecini tamamlamamak.
Frequently asked questions
Rezervasyon ücreti ödemek mülkiyeti garanti eder mi?
Hayır, rezervasyon ücreti mülkiyet hakkı tanımaz. Sadece belirli bir süre için mülkün başkasına satılmayacağı taahhüdünü sağlar. Mülkiyetin devri ancak Kamu Sicili'nde (Public Registry) tescil ile gerçekleşir.
Vazgeçersem rezervasyon ücretini geri alabilir miyim?
Genellikle hayır. Gürcistan'daki standart sözleşmelerde alıcı cayarsa ücret satıcıda kalır. Ancak, satıcıdan veya mülkten kaynaklanan hukuki bir sorun varsa iade talep edilebilir. Sözleşmeye 'Subject to Due Diligence' (Hukuki İnceleme Şartıyla) ibaresi eklenmesi önerilir.
Rezervasyon ücreti için üst sınır var mıdır?
Yasal bir üst sınır yoktur ancak piyasa teamülleri gereği genellikle toplam bedelin %1-2'si veya sabit 1.000 - 5.000 USD arası bir tutar talep edilir.
KDV rezervasyon ücretine dahil midir?
Evet, Gürcistan'da yeni inşaat projelerinde uygulanan %18 KDV, gayrimenkulün toplam satış fiyatına dahildir. Rezervasyon ücreti de bu toplam fiyatın bir parçası olduğu için KDV kapsamında değerlendirilir.
Also available in: AR · DE · EN · ES · FR · HE · IT · KA · NL · RU · UK