სათავსო

სათავსო, რომელსაც ხშირად დამხმარე ფართს ან საკუჭნაოსაც უწოდებენ, საქართველოს უძრავი ქონების ბაზარზე სულ უფრო მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს. თანამედროვე საცხოვრებელ კომპლექსებში, განსაკუთრებით თბილისსა და ბათუმში, ბინის მფლობელები სულ უფრო მეტ ყურადღებას აქცევენ საცხოვრებელი სივრცის ეფექტურ ორგანიზებას. სათავსო წარმოადგენს სპეციალურად გამოყოფილ ფართს, სადაც შესაძლებელია ისეთი ნივთების შენახვა, რომლებიც ყოველდღიურად არ გამოიყენება. ეს მოიცავს სეზონურ ტანსაცმელსა და ფეხსაცმელს, სპორტულ აღჭურვილობას, საბავშვო ეტლებს, ველოსიპედებს, სამშენებლო ინსტრუმენტებსა და საყოფაცხოვრებო ნივთებს. სათავსოს არსებობა საშუალებას აძლევს ბინის მესაკუთრეს, მაქსიმალურად გამოათავისუფლოს ძირითადი საცხოვრებელი ფართი და შეინარჩუნოს სიმყუდროვე.

ახალაშენებულ მრავალბინიან კორპუსებში დეველოპერები სათავსოებს ძირითადად გეგმავენ შენობის ნულოვან ან სარდაფის სართულებზე, ავტოსადგომის ზონასთან ახლოს, ან უშუალოდ საცხოვრებელი სართულების საერთო სარგებლობის დერეფნებში. სათავსოების ფართობი, როგორც წესი, 2-დან 10 კვადრატულ მეტრამდე მერყეობს. დეველოპერისგან ახალაშენებულ პროექტში სათავსოს შეძენისას მნიშვნელოვანია გახსოვდეთ, რომ მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, 18%-იანი დღგ (დამატებული ღირებულების გადასახადი) ყოველთვის ჩართულია დეველოპერის მიერ შეთავაზებულ საბოლოო ფასში. ეს მყიდველს ათავისუფლებს დამატებითი ფარული საგადასახადო ხარჯებისგან და პროექტის ბიუჯეტირებას უფრო გამჭვირვალეს ხდის.

უცხოელი ინვესტორებისა და მყიდველებისთვის სათავსოს შეძენა ასევე საინტერესოა საინვესტიციო კუთხითაც. საქართველოში მოქმედებს კანონმდებლობა, რომლის მიხედვითაც უძრავ ქონებაში მინიმუმ 150,000 აშშ დოლარის ინვესტიციის განხორციელებისას უცხო ქვეყნის მოქალაქეს უფლება აქვს მოითხოვოს საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა. სათავსო, როდესაც იგი შეძენილია ბინასთან ან კომერციულ ფართთან ერთად, სრულად მონაწილეობს ამ ჯამური საინვესტიციო თანხის დათვლაში. ვინაიდან საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული ყოველი კვადრატული მეტრი ზრდის ქონების საერთო შეფასებას, სათავსო ეხმარება ინვესტორს 150,000 აშშ დოლარის ზღვარის იოლად მიღწევაში.

რაც შეეხება ფინანსურ უზრუნველყოფას, საქართველოს საბანკო სექტორი სთავაზობს მომხმარებლებს მოქნილ იპოთეკურ პროდუქტებს უძრავი ქონების შეძენისას. ქართული ბანკების მიერ დაფინანსების მისაღებად, ჩვეულებრივ, მოითხოვება 30-40%-იანი თანამონაწილეობა პირველადი შენატანის სახით. საპროცენტო განაკვეთები, ბაზრის პირობებიდან გამომდინარე, ძირითადად 10-14%-ის ფარგლებში მერყეობს. სათავსოს დაფინანსება შესაძლებელია როგორც ბინასთან ერთად, ერთიანი იპოთეკური სესხის ფარგლებში, ასევე დამოუკიდებლად, თუ სათავსო რეგისტრირებულია ცალკე საკადასტრო ერთეულად.

სამშენებლო და იურიდიული თვალსაზრისით, სათავსო შეიძლება დარეგისტრირდეს ორნაირად: როგორც ბინის დამხმარე ფართი ან როგორც დამოუკიდებელი უძრავი ქონების ობიექტი საკუთარი საკადასტრო კოდით. დამოუკიდებელი საკადასტრო კოდის არსებობა მესაკუთრეს აძლევს სრულ იურიდიულ თავისუფლებას — მას შეუძლია სათავსო გაყიდოს, გააქირავოს ან დააგირავოს ბინისგან დამოუკიდებლად. ეს ზრდის ქონების ლიკვიდურობას, რადგან მრავალბინიან კორპუსებში სათავსოებზე მოთხოვნა ყოველთვის მაღალია იმ მეზობლების მხრიდან, რომელთაც მშენებლობის ეტაპზე არ შეუძენიათ დამხმარე ფართი.

საბოლოო ჯამში, სათავსო საქართველოს უძრავი ქონების ბაზარზე წარმოადგენს არა მხოლოდ პრაქტიკულ და ფუნქციურ შენაძენს საცხოვრებელი გარემოს გაუმჯობესებისთვის, არამედ გონივრულ ფინანსურ ნაბიჯსაც. 18%-იანი დღგ-ის შემავალი ფასი დეველოპერებისგან, ბინადრობის უფლებისთვის საჭირო 150,000 აშშ დოლარის ზღვართან თავსებადობა და საბანკო დაფინანსების ხელმისაწვდომობა 30-40%-იანი თანამონაწილეობითა და 10-14%-იანი განაკვეთებით სათავსოს ხდის ღირებულ და მოთხოვნად აქტივად ნებისმიერი მყიდველისთვის.