საქართველო და გაერთიანებული სამეფო წარმოადგენენ ორ რადიკალურად განსხვავებულ საინვესტიციო გარემოს. ბრიტანეთი სთავაზობს მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე სტაბილურ და ლიკვიდურ ბაზარს. ლონდონი რჩება გლობალურ ფინანსურ ცენტრად მაღალი ნდობით. თუმცა, შესვლის მაღალი ბარიერი და რთული საგადასახადო სისტემა ბევრს აფიქრებს.
საქართველო პოზიციონირებს როგორც დინამიური ნავსაყუდელი განვითარებად ბაზარზე. აქ ინვესტორებს იზიდავთ დაბალი გადასახადები და გამარტივებული ბიუროკრატია. თბილისსა და ბათუმში უძრავი ქონების ფასები გაცილებით დაბალია დასავლურ სტანდარტებთან შედარებით. ეს ქმნის მაღალი კაპიტალური ზრდის პოტენციალს მოკლე ვადებში.
წინამდებარე სახელმძღვანელო განიხილავს ორივე ქვეყნის ეკონომიკურ მაჩვენებლებს. ჩვენ შევაფასებთ იურიდიულ დაცულობას, საგადასახადო ტვირთს და ცხოვრების ხარისხს. ეს დაგეხმარებათ მიიღოთ დაბალანსებული გადაწყვეტილება თქვენი პორტფელისთვის. არჩევანი დამოკიდებულია თქვენს რისკისადმი დამოკიდებულებასა და გრძელვადიან მიზნებზე.
ზოგადი მიმოხილვა
გაერთიანებული სამეფო არის განვითარებული ეკონომიკა დიდი ისტორიით. მისი სამართლებრივი სისტემა საყოველთაოდ აღიარებული და დაცულია. ბრიტანეთი სთავაზობს უსაფრთხოებას და პროგნოზირებადობას. თუმცა, ბრექსიტის შემდეგ ქვეყანა გარკვეულ ეკონომიკურ ტრანსფორმაციას გადის.
საქართველო არის სწრაფად მზარდი ეკონომიკა ევრაზიის გზაგასაყარზე. ქვეყანა ცნობილია ბიზნესის კეთების სიმარტივით. ლიბერალური ეკონომიკური პოლიტიკა აქ პრიორიტეტია. საქართველო აქტიურად მიისწრაფვის ევროპული სტრუქტურებისკენ.
- ბრიტანეთი: გლობალური ფინანსური ჰაბი.
- საქართველო: რეგიონალური ტურისტული და ლოგისტიკური ცენტრი.
- სამართლებრივი ბაზა: ბრიტანეთში მყარი, საქართველოში რეფორმირებული.
რატომ უნდა შეიკავოთ თავი
ბრიტანეთში მთავარი გამოწვევა მაღალი ფასები და გადასახადებია. შტამპის გადასახადი (Stamp Duty) მნიშვნელოვნად ზრდის შესყიდვის ხარჯს. ბაზარი გაჯერებულია და კაპიტალური ზრდა ხშირად შენელებულია. ქირის რეგულაციები მუდმივად მკაცრდება.
საქართველოში ძირითადი რისკი გეოპოლიტიკურ მდებარეობას უკავშირდება. ვალუტის მერყეობა შეიძლება იყოს პრობლემა ადგილობრივ შემოსავლებში. სამშენებლო ხარისხი ყველა პროექტში არ არის ერთგვაროვანი. ლიკვიდურობა მეორად ბაზარზე უფრო დაბალია, ვიდრე ლონდონში.
- ბრიტანეთი: მაღალი შესვლის ბარიერი და ბიუროკრატია.
- საქართველო: რეგიონალური არასტაბილურობის რისკები.
- ორივე ბაზარს აქვს სპეციფიკური სამართლებრივი ნიუანსები.
ფასები უძრავ ქონებაზე
ლონდონში კვადრატული მეტრის ფასი ათეულობით ათას დოლარს აღწევს. საშუალო დონის ბინისთვის ბრიტანეთში დიდი კაპიტალია საჭირო. რეგიონებში ფასები დაბალია, მაგრამ მაინც აღემატება ქართულ მაჩვენებლებს. იპოთეკური განაკვეთები ამჟამად მზარდია.
საქართველოში უძრავი ქონება ხელმისაწვდომია ფართო მასებისთვის. თბილისის ცენტრში პრემიუმ ქონება გაცილებით იაფია. ახალაშენებული ბინების ფასი უკვე მოიცავს 18%-იან დღგ-ს. ინვესტორს შეუძლია რამდენიმე ობიექტის შეძენა ერთი ბრიტანული ბინის ფასად.
- ლონდონი: 15,000 USD+ კვადრატულ მეტრზე.
- თბილისი: 1,000 - 2,500 USD კვადრატულ მეტრზე.
- ბათუმი: ხელმისაწვდომი ზღვისპირა აპარტამენტები.
საინვესტიციო უკუგება
ბრიტანეთში საცხოვრებელი ფართის გაქირავების უკუგება დაბალია. ლონდონში ის ხშირად 3-4%-ს არ აღემატება. გადასახადების შემდეგ წმინდა მოგება კიდევ უფრო მცირდება. ეს ბაზარი უფრო კაპიტალის შენარჩუნებაზეა ორიენტირებული.
საქართველო სთავაზობს მსოფლიოში ერთ-ერთ მაღალ უკუგებას. თბილისსა და ბათუმში წლიური 8-12% რეალისტურია. ტურისტული ნაკადები უზრუნველყოფს მოკლევადიანი გაქირავების მაღალ მოთხოვნას. დაბალი გადასახადები ინარჩუნებს მაღალ წმინდა მოგებას.
- ბრიტანეთი: სტაბილური, მაგრამ დაბალი უკუგება.
- საქართველო: აგრესიული ზრდა და მაღალი ქირა.
- უკუგება საქართველოში ხშირად ორჯერ აღემატება ბრიტანულს.
საგადასახადო სისტემა
ბრიტანეთის საგადასახადო სისტემა ერთ-ერთი ყველაზე რთულია. არსებობს პროგრესული საშემოსავლო გადასახადი მაღალი განაკვეთებით. კორპორატიული გადასახადები ასევე მნიშვნელოვანი ტვირთია. საგადასახადო რეზიდენტობა დიდ ვალდებულებებს წარმოშობს.
საქართველო გამოირჩევა მარტივი და დაბალი გადასახადებით. ქვეყანას აქვს ტერიტორიული საგადასახადო პრინციპი ფიზიკური პირებისთვის. უცხოური შემოსავალი ხშირად არ იბეგრება. ბიზნესისთვის მოქმედებს ესტონური მოდელი.
- საქართველო: მხოლოდ 6 ძირითადი გადასახადი.
- ბრიტანეთი: რთული შეღავათებისა და გადასახადების სისტემა.
- საქართველოში ბიუროკრატია მინიმალურია.
კაპიტალის ნამატის გადასახადი
ბრიტანეთში კაპიტალის ნამატი (CGT) მნიშვნელოვნად იბეგრება. განაკვეთი დამოკიდებულია მესაკუთრის შემოსავლის დონეზე. არსებობს გარკვეული შეღავათები ძირითად საცხოვრებელზე. თუმცა საინვესტიციო ქონებისთვის ეს დიდი ხარჯია.
საქართველოში ნამატის გადასახადი ფიზიკური პირებისთვის მხოლოდ 5%-ია. თუ ქონებას 2 წელზე მეტხანს ფლობთ, გადასახადი ნულდება. ეს ქმნის იდეალურ პირობებს გადაყიდვის სტრატეგიისთვის. იურიდიული პირებისთვის წესები განსხვავებულია.
- საქართველო: 0-5% გადასახადი ფიზიკური პირებისთვის.
- ბრიტანეთი: 18-28% უძრავ ქონებაზე.
- საქართველოს კანონმდებლობა ბევრად უფრო ლიბერალურია.
საშემოსავლო გადასახადი ქირიდან
ბრიტანეთში ქირიდან მიღებული შემოსავალი ემატება საერთო შემოსავალს. ის შეიძლება დაიბეგროს 20%, 40% ან 45%-ით. ხარჯების ჩამოწერა შეზღუდულია ბოლო წლების რეფორმებით. ეს ამცირებს ინვესტორის წმინდა შემოსავალს.
საქართველოში საცხოვრებელი ფართის გაქირავება მხოლოდ 5%-ით იბეგრება. ეს არის ფიქსირებული განაკვეთი ხარჯების გამოქვითვის გარეშე. კომერციული ფართებისთვის გამოიყენება 20%-იანი განაკვეთი. პროცესი არის ძალიან მარტივი და ავტომატიზებული.
- საქართველო: 5% ფიქსირებული განაკვეთი საცხოვრებელზე.
- ბრიტანეთი: პროგრესული სისტემა 45%-მდე.
- ქართული მოდელი უფრო ხელსაყრელია მცირე ინვესტორებისთვის.
შესყიდვის ხარჯები
ბრიტანეთში შესყიდვა მოიცავს შტამპის გადასახადს და იურიდიულ ხარჯებს. ადვოკატის მომსახურება სავალდებულო და ძვირია. რეგისტრაციის პროცესი შეიძლება რამდენიმე თვე გაგრძელდეს. დამატებითი ხარჯები ხშირად ქონების ფასის 5-10%-ია.
საქართველოში რეგისტრაცია ხდება საჯარო რეესტრში ერთ დღეში. მომსახურების საფასური სიმბოლურია და 100 დოლარს არ აღემატება. არ არის საჭირო სავალდებულო იურიდიული ექსპერტიზა. ახალმშენებარე ბინებში დღგ უკვე შედის დეველოპერის ფასში.
- ბრიტანეთი: მაღალი ტრანზაქციული ხარჯები.
- საქართველო: მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე იაფი რეგისტრაცია.
- დროის დაზოგვა საქართველოში მნიშვნელოვანია.
ფლობის ხარჯები
ბრიტანეთში მესაკუთრეები იხდიან მუნიციპალურ გადასახადს (Council Tax). ასევე არსებობს მიწის იჯარის გადასახადი (Ground Rent) ბევრ ობიექტზე. მომსახურების საფასური (Service Charge) კორპუსებში საკმაოდ მაღალია. დაზღვევა თითქმის სავალდებულოა.
საქართველოში ფიზიკური პირებისთვის ქონების გადასახადი ხშირად ნულია. ის დამოკიდებულია ოჯახის წლიურ შემოსავალზე ქვეყნის შიგნით. მრავალბინიან სახლებში მომსახურების საფასური დაბალია. კომუნალური გადასახადები ასევე ხელმისაწვდომია.
- საქართველო: მინიმალური წლიური ხარჯები.
- ბრიტანეთი: მუდმივი და მაღალი ფიქსირებული ხარჯები.
- საქართველოში ქონების შენახვა თითქმის არაფერი ჯდება.
სამართლებრივი უსაფრთხოება
ბრიტანეთი სამართლის უზენაესობის ეტალონია. საკუთრების უფლება ხელშეუხებელია და დაცულია საუკუნოვანი ტრადიციით. სასამართლო სისტემა არის დამოუკიდებელი და სამართლიანი. ეს არის მთავარი მიზეზი, რატომაც ირჩევენ ლონდონს.
საქართველომ მნიშვნელოვანი რეფორმები გაატარა საკუთრების დაცვისთვის. საჯარო რეესტრი მუშაობს ბლოკჩეინ ტექნოლოგიით. სისტემა გამჭვირვალეა და გამორიცხავს კორუფციას. თუმცა, სასამართლო სისტემა ჯერ კიდევ განვითარების პროცესშია.
- ბრიტანეთი: უმაღლესი დონის სამართლებრივი გარანტიები.
- საქართველო: თანამედროვე და ციფრული რეგისტრაციის სისტემა.
- ბრიტანეთი უფრო სტაბილურია გრძელვადიან პერსპექტივაში.
უცხოელების მიერ შეძენა
ბრიტანეთში უცხოელებს შეუძლიათ ქონების შეძენა შეზღუდვის გარეშე. თუმცა, არარეზიდენტებისთვის შტამპის გადასახადი 2%-ით მეტია. არსებობს მკაცრი წესები ფულის წარმომავლობის შემოწმებაზე. პროცესი მოითხოვს დიდ დოკუმენტაციას.
საქართველოში უცხოელებს აქვთ იგივე უფლებები, რაც მოქალაქეებს. გამონაკლისს მხოლოდ სასოფლო-სამეურნეო მიწა წარმოადგენს. არ არის საჭირო ფულის წარმომავლობის რთული დადასტურება შეძენისას. ბინის ყიდვა შესაძლებელია მხოლოდ პასპორტით.
- საქართველო: ლიბერალური მიდგომა და სიმარტივე.
- ბრიტანეთი: მკაცრი ფინანსური კონტროლი და დამატებითი გადასახადი.
- საქართველო უფრო მიმზიდველია სწრაფი გარიგებებისთვის.
ბინადრობის უფლება
ბრიტანეთში ბინადრობის მიღება უძრავი ქონებით თითქმის შეუძლებელია. საინვესტიციო ვიზები რთული და ძვირადღირებულია. იმიგრაციული პოლიტიკა ბოლო წლებში გამკაცრდა. ქონების ფლობა არ იძლევა ცხოვრების ავტომატურ უფლებას.
საქართველო სთავაზობს ბინადრობას 150,000 USD ინვესტიციის სანაცვლოდ. ეს ვრცელდება ნებისმიერ უძრავ ქონებაზე, გარდა სასოფლო მიწისა. ბინადრობა ეხება ინვესტორს და მის ოჯახს. პროცესი სწრაფი და მარტივია.
- საქართველო: ბინადრობა 150,000 USD ინვესტიციით.
- ბრიტანეთი: უძრავი ქონება არ არის ბინადრობის გარანტი.
- საქართველო საუკეთესოა მათთვის, ვისაც ალტერნატიული საცხოვრებელი სურს.
ცხოვრების ღირებულება
ბრიტანეთი, განსაკუთრებით ლონდონი, ერთ-ერთი ყველაზე ძვირია მსოფლიოში. ტრანსპორტი, კვება და მომსახურება დიდ ბიუჯეტს მოითხოვს. კომუნალური გადასახადები ენერგოკრიზისის შემდეგ გაიზარდა. ეს გავლენას ახდენს ცხოვრების ხარისხზე.
საქართველოში ცხოვრება გაცილებით იაფია. თბილისი ევროპის მასშტაბით ერთ-ერთი ყველაზე ხელმისაწვდომი დედაქალაქია. ადგილობრივი პროდუქტები და სერვისები დაბალი ფასისაა. ეს იზიდავს ბევრ ციფრულ ნომადს და დისტანციურ მომუშავეს.
- საქართველო: ძალიან დაბალი საცხოვრებელი ხარჯები.
- ბრიტანეთი: მაღალი ხარჯები ყველა მიმართულებით.
- მსყიდველობითი უნარი საქართველოში უფრო მაღალია.
ინფლაცია
ბრიტანეთში ინფლაციამ ბოლო წლებში რეკორდულ ნიშნულებს მიაღწია. ამან გამოიწვია საპროცენტო განაკვეთების ზრდა. ინფლაცია გავლენას ახდენს მშენებლობის ხარჯებსა და ფასებზე. ეკონომიკა ცდილობს სტაბილურობის დაბრუნებას.
საქართველოში ინფლაცია ტრადიციულად უფრო მაღალია, ვიდრე დასავლეთში. თუმცა, ეროვნული ბანკი ატარებს მკაცრ მონეტარულ პოლიტიკას. ინფლაცია ხშირად აისახება უძრავი ქონების დოლარურ ფასებში. ინვესტორები ამას იყენებენ კაპიტალის დასაცავად.
- ბრიტანეთი: ებრძვის ცხოვრების ხარჯების კრიზისს.
- საქართველო: დოლარიზებული უძრავი ქონების ბაზარი იცავს ინვესტორს.
- ორივე ქვეყანაში ინფლაცია მნიშვნელოვანი ფაქტორია.
ვალუტა
ბრიტანული ფუნტი სტერლინგი მსოფლიოს ერთ-ერთი სარეზერვო ვალუტაა. ის გამოირჩევა მაღალი ნდობითა და სტაბილურობით. თუმცა, ბრექსიტის შემდეგ მან დაკარგა გარკვეული პოზიციები. ინვესტიციები ფუნტში ითვლება უსაფრთხოდ.
საქართველოში ეროვნული ვალუტა ლარია. მიუხედავად ამისა, უძრავი ქონების ბაზარი დოლარზეა მიბმული. ფასები დგინდება და ხშირად გადახდაც ხდება დოლარის ექვივალენტით. ეს იცავს უცხოელ ინვესტორებს ლარის მერყეობისგან.
- ბრიტანეთი: ძლიერი ეროვნული ვალუტა.
- საქართველო: დოლარიზებული ბაზარი უძრავ ქონებაში.
- ბრიტანეთი უკეთესია ვალუტის სტაბილურობისთვის.
ეკონომიკური ზრდა
ბრიტანეთის ეკონომიკური ზრდა ამჟამად ნელია. ქვეყანა სექსუალურ ფაზაშია და დიდი ნახტომები არ არის მოსალოდნელი. პროგნოზები მერყეობს 0% -დან 1%-მდე. ეს მიუთითებს სტაბილურობაზე, მაგრამ არა სწრაფ გამდიდრებაზე.
საქართველო აჩვენებს მაღალ ორნიშნა ეკონომიკურ ზრდას. ქვეყანა სარგებლობს ტურიზმის და ვაჭრობის აღდგენით. მშპ-ს ზრდა ხშირად აჭარბებს 5-7%-ს წლიურად. ეს ქმნის ნოყიერ ნიადაგს უძრავი ქონების ფასების მატებისთვის.
- საქართველო: სწრაფი და დინამიური განვითარება.
- ბრიტანეთი: სტაგნაციისკენ მიდრეკილი სტაბილურობა.
- საქართველო ლიდერობს ზრდის ტემპებით.
მოსახლეობა
ბრიტანეთის მოსახლეობა იზრდება იმიგრაციის ხარჯზე. ქალაქები გადატვირთულია და საცხოვრებლის დეფიციტია. ეს ქმნის მუდმივ მოთხოვნას უძრავ ქონებაზე. მოსახლეობა დაბერების ტენდენციით ხასიათდება.
საქართველოს მოსახლეობა მცირეა, მაგრამ კონცენტრირებულია თბილისში. ბოლო წლებში შეიმჩნევა მიგრანტების დიდი ნაკადი. ეს ზრდის მოთხოვნას გაქირავებაზე ცენტრალურ უბნებში. ურბანიზაცია კვლავ გრძელდება.
- ბრიტანეთი: 67 მილიონი, მაღალი სიმჭიდროვე.
- საქართველო: 3.7 მილიონი, ურბანული კონცენტრაცია.
- ბრიტანეთის ბაზარი უფრო მასშტაბურია.
ტურიზმი
ბრიტანეთი გლობალური ტურისტული მიმართულებაა. ლონდონი ყოველწლიურად მილიონობით ვიზიტორს მასპინძლობს. მოკლევადიანი გაქირავება (Airbnb) მაღალშემოსავლიანია, მაგრამ მკაცრად რეგულირებული. ბაზარი ძალიან კონკურენტულია.
საქართველო ტურისტული ბუმია. ქვეყანა სთავაზობს მრავალფეროვნებას: მთას, ზღვას და ღვინის ტურიზმს. ვიზიტორების რაოდენობა ყოველწლიურად იზრდება. გაქირავების ბაზარი ნაკლებად რეგულირებულია და მაღალ მოგებას იძლევა.
- საქართველო: მზარდი და ნაკლებად გაჯერებული ბაზარი.
- ბრიტანეთი: სტაბილური, მაგრამ ზედმეტად რეგულირებული.
- საქართველო უკეთესია მაღალი სეზონური უკუგებისთვის.
ინფრასტრუქტურა
ბრიტანეთს აქვს მსოფლიო დონის ინფრასტრუქტურა. ტრანსპორტი, კავშირგაბმულობა და ჯანდაცვა მაღალ დონეზეა. თუმცა, რკინიგზა და გზები ხშირად საჭიროებს განახლებას. ინვესტიციები ინფრასტრუქტურაში მუდმივია.
საქართველო აქტიურად აშენებს ახალ გზებსა და აეროპორტებს. თბილისში მეტრო და ავტობუსების პარკი ახლდება. თუმცა, რეგიონებში ინფრასტრუქტურა კვლავ ჩამორჩება. განვითარების ტემპი მაღალია, მაგრამ ბევრია გასაკეთებელი.
- ბრიტანეთი: განვითარებული და საიმედო სისტემა.
- საქართველო: აქტიური მშენებლობისა და მოდერნიზაციის პროცესი.
- ბრიტანეთი ამ კომპონენტში აშკარა ლიდერია.
მშენებლობის ხარისხი
ბრიტანეთში მშენებლობის სტანდარტები ძალიან მკაცრია. ენერგოეფექტურობა და უსაფრთხოება პრიორიტეტია. სახლები შენდება საუკუნეების მანძილზე გამოსაყენებლად. ზედამხედველობა ყველა ეტაპზე ხორციელდება.
საქართველოში ხარისხი მერყეობს დეველოპერიდან დეველოპერამდე. პრემიუმ კლასის პროექტები ევროპულ სტანდარტებს აკმაყოფილებს. თუმცა, ბიუჯეტური მშენებლობები შეიძლება ნაკლებად ხარისხიანი იყოს. საჭიროა დეტალური შემოწმება ყიდვამდე.
- ბრიტანეთი: გარანტირებული ხარისხი და რეგულაციები.
- საქართველო: საჭიროა შერჩევითი მიდგომა.
- ბრიტანეთი უფრო საიმედოა ტექნიკური თვალსაზრისით.
ლიკვიდურობა
ბრიტანეთის უძრავი ქონების ბაზარი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ლიკვიდურია. ქონების გაყიდვა შესაძლებელია სწრაფად, რადგან მოთხოვნა გლობალურია. არსებობს დიდი რაოდენობით აგენტები და პლატფორმები.
საქართველოში ლიკვიდურობა იზრდება, მაგრამ ბრიტანეთს ჩამორჩება. თბილისში პოპულარული ბინები სწრაფად იყიდება. მეორად ბაზარზე პროცესი შეიძლება რამდენიმე თვე გაგრძელდეს. ბაზარი უფრო ლოკალური და რეგიონალურია.
- ბრიტანეთი: ძალიან მაღალი ლიკვიდურობა.
- საქართველო: საშუალო ლიკვიდურობა, მზარდი ტენდენციით.
- კაპიტალის სწრაფი გატანისთვის ბრიტანეთი ჯობია.
გაყიდვის დრო
ბრიტანეთში გაყიდვის საშუალო დრო 2-დან 4 თვემდეა. პროცესს აფერხებს რთული იურიდიული ჯაჭვები (Chains). თუ ჯაჭვი წყდება, გარიგება შეიძლება ჩაიშალოს. საბანკო იპოთეკის დამტკიცება ასევე დროს მოითხოვს.
საქართველოში გაყიდვა შეიძლება რამდენიმე კვირაში დასრულდეს. თუ მყიდველს ნაღდი ფული აქვს, რეგისტრაცია ერთ დღეში ხდება. არ არის საჭირო რთული იურიდიული პროცედურები. თუმცა, სწორი ფასის დადგენა კრიტიკულია.
- საქართველო: სწრაფი ტრანზაქციები.
- ბრიტანეთი: ბიუროკრატიული და გაჭიანურებული პროცესი.
- საქართველო იმარჯვებს ოპერატიულობაში.
რისკები
ბრიტანეთში მთავარი რისკი საგადასახადო ცვლილებები და ეკონომიკური სტაგნაციაა. საპროცენტო განაკვეთების ზრდა აწვება იპოთეკარებს. პოლიტიკური ცვლილებები ხშირად აისახება ქირის რეგულაციებზე.
საქართველოში მთავარი რისკი გეოპოლიტიკაა. მეზობელ ქვეყნებში არსებული კონფლიქტები გავლენას ახდენს მოლოდინებზე. ასევე არსებობს ბაზრის გადახურების რისკი გარკვეულ სეგმენტებში. რეგულაციების არასტაბილურობა ზოგჯერ გამოწვევაა.
- ბრიტანეთი: ფინანსური და რეგულატორული რისკები.
- საქართველო: გეოპოლიტიკური და ვალუტის რისკები.
- ბრიტანეთი ითვლება ნაკლებად რისკიანად ინსტიტუციურად.
შესაძლებლობები
ბრიტანეთი იძლევა კაპიტალის სტაბილური შენახვის შესაძლებლობას. დაცემული ფასები ზოგიერთ რეგიონში კარგ მომენტს ქმნის შესასვლელად. კომერციული უძრავი ქონება კვლავ რჩება მიმზიდველად მსხვილი ინვესტორებისთვის.
საქართველოა არის მაღალი ზრდის შესაძლებლობა. აქ შესაძლებელია კაპიტალის გაორმაგება რამდენიმე წელიწადში. ბინადრობის მიღება და დაბალი გადასახადები დამატებითი ბონუსია. ქვეყნის ევროინტეგრაცია ფასების ზრდის მთავარი დრაივერი იქნება.
- საქართველო: მაღალი კაპიტალური ნამატი.
- ბრიტანეთი: გრძელვადიანი სტაბილურობა და ვალუტის დაცვა.
- საქართველო უკეთესია მაქსიმალური მოგებისთვის.
ინვესტორის პროფილი
ბრიტანეთი განკუთვნილია კონსერვატიული ინვესტორებისთვის. მათთვის პრიორიტეტი კაპიტალის დაცვა და სამართლებრივი გარანტიებია. ესენი არიან ადამიანები, ვისაც უკვე აქვთ დიდი კაპიტალი.
საქართველო იზიდავს ამბიციურ და ახალგაზრდა ინვესტორებს. მათ სურთ მაღალი უკუგება და სწრაფი შედეგი. ასევე იდეალურია მათთვის, ვინც ეძებს ალტერნატიულ საცხოვრებელს დაბალი ხარჯებითა და გადასახადებით.
- ბრიტანეთი: ინსტიტუციური და კონსერვატიული ინვესტორი.
- საქართველო: კერძო ინვესტორი, რომელიც ზრდას ეძებს.
- არჩევანი დამოკიდებულია თქვენს ფინანსურ მიზნებზე.
შედარების ცხრილები
| კრიტერიუმი | საქართველო | გაერთიანებული სამეფო |
|---|---|---|
| ეკონომიკის ტიპი | განვითარებადი | განვითარებული |
| მთავარი ვალუტა | ლარი (GEL) / USD | ფუნტი (GBP) |
| ბიუროკრატია | ძალიან დაბალი | საშუალო/მაღალი |
| ბინადრობის უფლება | შესაძლებელია ინვესტიციით | რთული/შეზღუდული |
| საკუთრების რეგისტრაცია | 1 დღე | 1-3 თვე |
| გლობალური ჰაბი | რეგიონალური | გლობალური |
| გადასახადი | საქართველო | გაერთიანებული სამეფო |
|---|---|---|
| ქირის გადასახადი | 5% (საცხოვრებელი) | 20% - 45% |
| კაპიტალის ნამატი | 0% ან 5% | 18% - 28% |
| ქონების გადასახადი | 0% - 1% მდე | მუნიციპალური გადასახადი |
| დღგ (VAT) | 18% (ფასშია) | 20% (შენობებზე) |
| შტამპის გადასახადი | არ არსებობს | 2% - 12% + |
| კორპორატიული გადასახადი | 15% (ესტონური მოდელი) | 19% - 25% |
| პარამეტრი | საქართველო | გაერთიანებული სამეფო |
|---|---|---|
| კვ.მ. ფასი (ცენტრი) | 1,500 - 3,000 USD | 15,000 - 25,000 USD |
| საშუალო უკუგება (Yield) | 8% - 12% | 3% - 5% |
| სამშენებლო ხარისხი | ცვალებადი | ძალიან მაღალი |
| მართვის ხარჯები | დაბალი | მაღალი |
| მოკლევადიანი გაქირავება | აქტიური/მზარდი | სტაბილური/რეგულირებული |
| ლიკვიდურობა | საშუალო | ძალიან მაღალი |
| პარამეტრი | საქართველო | გაერთიანებული სამეფო |
|---|---|---|
| კვების პროდუქტები | იაფი | ძვირი |
| საზოგადოებრივი ტრანსპორტი | ძალიან იაფი | ძალიან ძვირი |
| რესტორნები | ხელმისაწვდომი | ძვირი |
| კომუნალური გადასახადები | დაბალი | მაღალი |
| ინტერნეტი/კავშირი | ხელმისაწვდომი | საშუალო |
| ჯანდაცვა | ხელმისაწვდომი (კერძო) | უფასო (NHS) / ძვირი (კერძო) |
| კრიტერიუმი | საქართველო | გაერთიანებული სამეფო |
|---|---|---|
| უსაფრთხოება | მაღალი | საშუალო |
| კლიმატი | ზომიერი/მზიანი | წვიმიანი/ნოტიო |
| ჰაერის ხარისხი | საშუალო | კარგი |
| გართობა/კულტურა | მზარდი | მსოფლიო დონის |
| სამართლის უზენაესობა | განვითარებადი | უმაღლესი |
| სოციალური დაცვა | საშუალო | მაღალი |
| ფაქტორი | საქართველო | გაერთიანებული სამეფო |
|---|---|---|
| რისკის დონე | საშუალო/მაღალი | დაბალი |
| მოსალოდნელი მოგება | მაღალი | დაბალი/ზომიერი |
| ბაზრის ზომა | პატარა | გიგანტური |
| უცხოური ინვესტიციები | მზარდი | სტაბილური |
| გასვლის სტრატეგია | გადაყიდვა 2-3 წელში | ფლობა 10+ წელი |
| პოლიტიკური სტაბილურობა | საშუალო | ძალიან მაღალი |
ხშირად დასმული კითხვები
შეუძლია თუ არა უცხოელს საქართველოში მიწის ყიდვა?
უცხოელებს შეუძლიათ შეიძინონ არასასოფლო-სამეურნეო მიწა და ნებისმიერი შენობა-ნაგებობა. სასოფლო-სამეურნეო მიწის ყიდვა უცხოელებზე აკრძალულია, გარდა გამონაკლისი შემთხვევებისა, რაც სპეციალურ ნებართვას მოითხოვს.
რა გადასახადებია ბრიტანეთში ქონების ყიდვისას?
მთავარი ხარჯი არის შტამპის გადასახადი (Stamp Duty), რომელიც დამოკიდებულია ქონების ფასზე. უცხოელებისთვის არსებობს დამატებითი 2%-იანი ტარიფი. ასევე გასათვალისწინებელია იურიდიული მომსახურების ხარჯები.
როგორ მივიღო ბინადრობა საქართველოში?
ბინადრობის მიღება შეგიძლიათ 150,000 აშშ დოლარზე მეტი ღირებულების უძრავი ქონების შეძენით. ქონება უნდა შეფასდეს აკრედიტებული ექსპერტის მიერ. ეს უფლება ვრცელდება ოჯახის წევრებზეც.
არის თუ არა დღგ (VAT) საქართველოში უძრავ ქონებაზე?
დიახ, ახალაშენებული ქონების გაყიდვისას დღგ 18%-ს შეადგენს. თუმცა, დეველოპერები მას ყოველთვის მოიცავენ გამოცხადებულ ფასში. მყიდველს დამატებითი 18%-ის გადახდა ფასზე ზემოთ არ უწევს.
რა არის საშუალო ქირის უკუგება ლონდონში?
ლონდონში საშუალო წლიური უკუგება საკმაოდ დაბალია და შეადგენს 2.5% -დან 4%-მდე. ეს განპირობებულია ქონების ძალიან მაღალი თვითღირებულებით, რაც ამცირებს პროცენტულ მოგებას.
აქვს თუ არა საქართველოს საგადასახადო შეღავათები ინვესტორებისთვის?
დიახ, საქართველო იყენებს ტერიტორიულ საგადასახადო პრინციპს. ფიზიკური პირების უცხოური შემოსავალი არ იბეგრება. ასევე, უძრავი ქონების გაყიდვისას ნამატი 2 წლის შემდეგ ნულოვანი გადასახადით იბეგრება.
რამდენად დაცულია საკუთრების უფლება საქართველოში?
საქართველოში საკუთრების უფლება მყარად არის დაცული. საჯარო რეესტრის სისტემა არის ერთ-ერთი ყველაზე გამჭვირვალე მსოფლიოში. რეესტრი იყენებს ბლოკჩეინს მონაცემების უსაფრთხოებისთვის.
რა ხარჯებია ქონების შენახვაზე ბრიტანეთში?
მესაკუთრეები იხდიან მუნიციპალურ გადასახადს და მომსახურების საფასურს (Service Charge). თუ ქონება იჯარით (Leasehold) არის ფლობილი, იხდით მიწის იჯარას (Ground Rent). ეს ხარჯები საკმაოდ სოლიდურია.
შეუძლია თუ არა უცხოელს იპოთეკის აღება საქართველოში?
დიახ, ქართული ბანკები გასცემენ იპოთეკურ სესხებს უცხოელებზე. თუმცა, მოთხოვნები უფრო მკაცრია და საპროცენტო განაკვეთი უფრო მაღალია, ვიდრე რეზიდენტებისთვის. ხშირად საჭიროა თანამონაწილეობა 40% -დან.
რომელი ქალაქია საუკეთესო ინვესტიციისთვის საქართველოში?
თბილისი ითვლება ყველაზე სტაბილურ ბაზრად გრძელვადიანი ქირისთვის. ბათუმი პოპულარულია სეზონური ტურისტული აპარტამენტებისთვის. ორივე ქალაქი სთავაზობს მაღალ უკუგებას.
როგორია ბრიტანეთის ეკონომიკური პროგნოზი?
ბრიტანეთი გადის დაბალი ზრდის პერიოდს. მოსალოდნელია ინფლაციის სტაბილიზაცია, მაგრამ საპროცენტო განაკვეთები დარჩება მაღალი. ბაზარი ინარჩუნებს მიმზიდველობას მხოლოდ გრძელვადიანი დაცულობის გამო.
რა გადასახადს ვიხდი საქართველოში ბინის გაყიდვისას?
თუ ბინას ყიდით შეძენიდან 2 წლის ვადაში, იხდით ნამატის 5%-ს. თუ 2 წელზე მეტია ქონების მფლობელი ხართ, გადასახადი არის 0%. ეს ეხება ფიზიკურ პირებს.
ბრიტანეთში ქირის გადასახადი რამდენია?
ქირა იბეგრება თქვენი საერთო შემოსავლის მიხედვით. განაკვეთებია 20%, 40% ან 45%. არსებობს მინიმალური დაუბეგრავი ზღვარი, მაგრამ საინვესტიციო ქონებისთვის გადასახადი ჩვეულებრივ მაღალია.
რამდენად სწრაფად იზრდება ფასები საქართველოში?
ბოლო წლებში თბილისსა და ბათუმში ფასები წლიურად 10% -დან 20%-მდე იზრდებოდა. ეს გამოწვეული იყო გაზრდილი მოთხოვნით და სამშენებლო მასალების გაძვირებით.
რა არის Buy-to-Let ინვესტიცია ბრიტანეთში?
ეს არის ქონების შეძენა სპეციალურად გასაქირავებლად. ბრიტანეთში ამისთვის არსებობს სპეციალური იპოთეკური პროდუქტები. ბოლო წლებში გადასახადების ზრდის გამო ეს მოდელი ნაკლებად მომგებიანი გახდა კერძო პირებისთვის.
არიან თუ არა საქართველოში საერთაშორისო მმართველი კომპანიები?
დიახ, ბათუმსა და თბილისში ბევრი ახალი პროექტი თანამშრომლობს გლობალურ ბრენდებთან. ეს ზრდის ქონების მართვის ხარისხს და საინვესტიციო მიმზიდველობას უცხოელებისთვის.
რა რისკია ბრიტანეთში ბრექსიტის შემდეგ?
მთავარი რისკი ევროკავშირთან სავაჭრო ბარიერები და სამუშაო ძალის დეფიციტია. ამან გამოიწვია გარკვეული არასტაბილურობა ეკონომიკაში, თუმცა უძრავი ქონების ბაზარი მაინც მედეგი აღმოჩნდა.
როგორია კომუნალური ხარჯები საქართველოში?
კომუნალური ხარჯები საქართველოში ძალიან დაბალია. ზამთარში გათბობა და ელექტროენერგია საშუალო ზომის ბინისთვის 50-100 დოლარი ჯდება. ბრიტანეთში ეს ხარჯი რამდენჯერმე მეტია.
რა დოკუმენტებია საჭირო საქართველოში ბინის ყიდვისას?
საჭიროა მხოლოდ თქვენი საერთაშორისო პასპორტი. პროცესი საჯარო რეესტრში სრულდება რამდენიმე წუთში. თუ დისტანციურად ყიდულობთ, საჭიროა მინდობილობა.
როგორია ცხოვრების ხარისხი თბილისში?
თბილისი სთავაზობს კარგ ბალანსს ფასსა და ხარისხს შორის. ქალაქს აქვს მდიდარი კულტურა, საუკეთესო სამზარეულო და უსაფრთხო გარემო. თუმცა, საცობები და ჰაერის დაბინძურება გამოწვევაა.
აირჩიე საქართველო თუ…
აირჩიეთ საქართველო, თუ თქვენი მიზანია მაქსიმალური ფინანსური უკუგება და სწრაფი განვითარება. დაბალი საგადასახადო ტვირთი და მარტივი ბიუროკრატია აქ იდეალურ პირობებს ქმნის მცირე და საშუალო ინვესტორებისთვის. ეს საუკეთესო ადგილია კაპიტალის ზრდისთვის მოკლე და საშუალო ვადიან პერსპექტივაში.
აირჩიე მეორე მიმართულება თუ…
გაერთიანებული სამეფო საუკეთესოა მათთვის, ვინც უპირატესობას ანიჭებს უმაღლესი დონის სტაბილურობას და სამართლებრივ ხელშეუხებლობას. თუ თქვენი პრიორიტეტი კაპიტალის შენარჩუნებაა და გაქვთ დიდი თავისუფალი რესურსი, ბრიტანული ბაზარი ყველაზე საიმედო არჩევანია. ლონდონი რჩება ერთ-ერთ ყველაზე უსაფრთხო ნავსაყუდელად გლობალური კრიზისების დროს.
რომელი პროფილი?
საქართველო იდეალურად ერგება დინამიურ ინვესტორებს და ციფრულ ნომადებს, რომლებიც ცხოვრების დაბალ ხარჯებს ეძებენ. ბრიტანეთი კი განკუთვნილია ინსტიტუციური ინვესტორებისთვის და ოჯახებისთვის, რომელთაც სურთ მსოფლიო დონის განათლება და ჯანდაცვა. არჩევანი უნდა ეფუძნებოდეს თქვენს ინდივიდუალურ რისკის პროფილსა და აქტივების დივერსიფიკაციის საჭიროებას.